|
ÖZET: Belediyeye ait bazı taşınmazların, gerçek ve tüzel kişiler tarafından işgal edildiği ve bu duruma karşı gerekli önlemlerin alınmadığı tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, kamu kurumlarının taşınmazlarla ilgili işlemlerini düzenlerken, işgal durumunda ecrimisil tahakkuk ettirilmesi ve işgalcilerin en geç 15 gün içinde tahliye edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, yapılan denetimlerde, özellikle canlı hayvan pazarının işgal altında olduğu ve Mardin Eğitim ve Araştırma Hastanesi yakınındaki alanın, yolcu taşıyan araçlar tarafından izinsiz kullanıldığı görülmüştür.
Denetim eksiklikleri nedeniyle, bu araçların terminale girmeden hizmet vermeye devam etmesi, belediyenin terminal kullanım gelirinde kayıplara yol açmaktadır. Ayrıca, işgallerin önlenmemesi, mülkiyet hakkının kısıtlanmasına ve kamu mallarının etkin yönetiminde zorluklara neden olabilmektedir. Bu durum, benzer işgallerin artmasına ve şehir trafiğinde aksamalara yol açabilecek güvenlik sorunlarını da beraberinde getirmektedir. Kamu idaresi, işgal altındaki taşınmazlarla ilgili çalışmaların başlatıldığını ve 2025 yılı içerisinde tamamlanmasının planlandığını bildirmiştir. İdarenin, işgal edilen alanlarla ilgili acil olarak ecrimisil tahakkuk ettirip, işgalcilerin tahliyesi için gerekli hukuki süreçleri başlatması önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı Taşınmazların İşgal Altında Olması ve Belediye Tarafından Gerekli İşlemlerin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediyenin mülkiyetinde bulunan bazı taşınmazların gerçek ve tüzel kişiler tarafından işgal edilmesine rağmen, İdare tarafından işgalin önlenmesine yönelik herhangi bir işlem yapılmadığı tespit edilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, belediyeler dahil tüm kamu kurumlarının alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların işgal edilmesi halinde, işgalci durumundaki kişilere ecrimisil tahakkuk ettirilmesi ve idarenin talebi üzerine taşınmazların en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek idareye teslim edilmesinin zorunlu kılındığı belirtilmiştir.
Bu doğrultuda, İdarenin işgal edilen taşınmazlarla ilgili olarak ecrimisil tahakkuk ettirmesi, işgalcilerin tahliyesi için mülki amire başvuruda bulunması ve gerektiğinde hukuki işlemleri başlatarak taşınmazları mevzuata uygun şekilde geri kazanması gerekmektedir.
Belediyeye ait taşınmazların işgal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla zabıta birimi ve taşınmaz biriminin katılımıyla bir komisyon oluşturularak sahada denetim yapılmıştır. Gerçekleştirilen denetimler sonucunda, İdareye ait bazı taşınmazların (özellikle canlı hayvan pazarı) işgal altında olduğu belirlenmiştir.
Diğer yandan, Mardin Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin yanında bulunan alanın, ilçeler arası yolcu taşıyan araçlar tarafından terminale uğramadan yolcu alıp indirmek amacıyla işgal edildiği görülmüştür. Mevzuata göre bu araçların terminale giriş yaparak faaliyet göstermesi ve terminal kullanım ücreti ödemesi gerekirken, denetim eksikliği nedeniyle terminal dışında hizmet vermeye devam ettikleri tespit edilmiştir. Bu durum, İdarenin terminal kullanım gelirinden mahrum kalmasına neden olmakta; ayrıca, işgalin gerçekleştiği alanda zabıta birimi bulunmasına rağmen gerekli müdahalenin yapılmadığı anlaşılmaktadır.
İşgal edilen taşınmazlara yönelik herhangi bir işlem yapılmaması, mülkiyet hakkının kullanılmasını kısıtlayabilecek, kamu mallarının etkin yönetimini zorlaştırabilecek ve terminal kullanım zorunluluğunun uygulanmaması nedeniyle terminal gelirlerinde kayıplara yol açabilecektir. Ayrıca, işgallerin yaptırımsız kalması benzer uygulamaların artmasına zemin hazırlayabilecek; terminali kullanmadan faaliyet gösteren araçların düzensiz yolcu alıp indirmesi, şehir trafiğinde aksamalara ve güvenlik sorunlarının ortaya çıkmasına neden olabilecektir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle, işgal altında bulunan taşınmazlara ilişkin gerekli çalışmaların başlatıldığı ve bu çalışmaların 2025 yılı içerisinde tamamlanmasının planlandığı ifade edilmiştir.
İdarenin, işgal edilen taşınmazlarla ilgili olarak ivedilikle işlem başlatarak ecrimisil tahakkuk ettirmesi, işgalcilerin tahliyesi için mülki amire başvuruda bulunması ve gerektiğinde hukuki süreçleri başlatarak taşınmazları kamu kullanımına kazandırması gerekmektedir.