|
ÖZET: Bazı yapım işlerinde fiyat farkı hesaplamalarının hatalı olduğu tespit edilmiştir. İmalat dönemlerine ait gerçek imalat tutarları ile iş programındaki ödenek dilimlerinin karşılaştırılmadan hesaplanan fiyat farkları, mevzuat hükümlerine aykırıdır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre, ihale tarihinin bulunduğu aya ait temel endeks ile uygulama ayına ait güncel endeksin dikkate alınması gerekmektedir. Ayrıca, yüklenicinin iş programına uygun hareket etmemesi durumunda, fiyat farkı hesaplamalarında iş programına göre belirlenen ayın endeksi ile fiilen gerçekleştirilen ayın endeksi arasında düşük olanı esas alınmalıdır.
Yapılan denetimlerde, iki yapım işinde yüklenicinin iş programının gerisinde kalması nedeniyle fiyat farkı hesaplamalarında belirtilen ödenek dilimlerinin göz önünde bulundurulmadığı görülmüştür. Kamu İdaresi, bu hataların tespit edildiğini ve Sayıştay’ın önerisi doğrultusunda düzeltmelerin yapılacağını belirtmiştir. Gelecek projelerde fiyat farkı hesaplamalarının mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi için gerekli tedbirlerin alınacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, yapım işlerinde fiyat farkı hesaplamalarının mevzuata uygun olarak yapılması büyük önem taşımaktadır. Bu, hem yüklenicilerin haklarının korunması hem de kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından kritik bir gerekliliktir. |
BULGU: Bazı Yapım İşlerinde Fiyat Farkının Hatalı Hesaplanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Bazı yapım işlerinde, fiyat farkı hesaplamalarında imalat dönemlerine ait fiilen gerçekleştirilmiş olan imalat tutarları ile iş programında yer alan ödenek dilimleri karşılaştırılmadan hesaplanan fiyat farklarının hatalı olduğu görülmüştür.
31.08.2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 27.06.2013 tarihli ve 2013/5217 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasına göre “Temel endeks” ihale tarihinin içinde bulunduğu aya, çerçeve anlaşma ihalelerinde ise münferit sözleşme için teklif vermeye davetin yapıldığı tarihin içinde bulunduğu aya ait endeksi; “Uygulama ayı” iş programına uygun olarak işlerin gerçekleştirilmesi gereken ayı; “Güncel endeks” uygulama ayına ait endeksi; “Fiyat farkı” ise birim fiyatlı sözleşmelerde, uygulama ayı içinde gerçekleşen imalat iş kalemleri ve ihzarat için; anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde ise uygulama ayı içinde ilerleme yüzdelerine göre gerçekleşen imalat iş grupları için, bu Esaslar’a göre ödenecek veya kesilecek bedeli ifade etmektedir.
Anılan Esasların “İş programı ve ödenek dilimi” başlıklı 7’inci maddesinde;
“(1) Sözleşme imzalandıktan sonra iş kalemlerinin, aylık imalatın, ihzaratın ve yıllık ödenekler ile bunların aylara dağılımını gösteren ayrıntılı bir iş programı hazırlanarak idarenin onayına sunulur. (2) Herhangi bir aya ait iş programına yüklenicinin kusuru nedeniyle uyulmadığı takdirde, daha sonraki aylarda yapılacak imalatlarda, imalat miktarı iş programına uygun hale gelinceye kadar, fiyat farkı hesaplanırken, iş programına göre gerçekleştirilmesi gereken ayın endeksi ile işin fiilen gerçekleştirildiği ayın endeksinden düşük olanı esas alınır.”
(5) İdarenin talebi olmaksızın yüklenici iş programına nazaran daha fazla iş yaparsa, işin fiilen yapıldığı ay esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.”
düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre sözleşme imzalandıktan sonra iş kalemlerinin, aylık imalatın, ihzaratın ve yıllık ödenekler ile bunların aylara dağılımını gösteren ayrıntılı bir iş programının yüklenici tarafından hazırlanarak idarenin onayına sunulması gerekmekte olup yüklenicinin kusuru nedeniyle herhangi bir aya ait iş programına uyulmadığı durumda, daha sonraki aylarda yapılacak imalatlarda, imalat miktarı iş programına uygun hale gelinceye kadar, fiyat farkı hesaplanırken, iş programına göre gerçekleştirilmesi gereken ayın endeksi ile işin fiilen gerçekleştirildiği ayın endeksinden düşük olanı esas alınacaktır. Yüklenicinin iş programına nazaran daha fazla iş yapması durumunda ise işin fiilen yapıldığı ayın endeksi esas alınarak fiyat farkı hesabının yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 2 adet yapım işinde yüklenicinin iş programının gerisinde kalmak suretiyle gerçekleştirmiş olduğu imalatlara ait fiyat farkı hesaplamalarında iş programı ile belirlenmiş olan ödenek dilimlerinin dikkate alınmadığı ve iş programına göre gerçekleştirilmesi gereken ayın endeksi ile işin fiilen gerçekleştirildiği ayın endeksinden düşük olanın esas alınmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi tarafından verilen cevapta, bulguda belirtilen yapım işlerine ilişkin olarak fiyat farklarının yanlış hesaplandığının tespit edildiği, hatalı hesaplamaların Sayıştayın önerisi ile kesin hesap aşamasında düzeltileceği ve bundan sonraki işlerde fiyat farkı hesaplamalarının mevzuata uygun şekilde yapılmasının sağlanacağı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, yapım işlerinde, fiyat farkı hesaplanmalarının mevzuat hükümlerine uygun yapılması gerekmektedir.