BULGU: Bazı Yapım İşlerinde “İnşaat Sigortası (Bütün Riskler)” Poliçesinde Yüzde İkiden Fazla Muafiyet Uygulanması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Bazı Yapım İşlerinin “İnşaat Sigortası (Bütün Riskler/All Risk)” poliçelerindeki bazı risk unsurlarına %2 (yüzde iki) oranından fazla muafiyet uygulandığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İş ve işyerinin sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinde; yapım işlerinde yüklenicinin ihale dokümanında belirtilen süre ve şartlara uygun olarak işyerlerindeki her türlü araca-gerece, malzemeye ve oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı sigorta yaptırması zorunludur.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; sigorta poliçesinde tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2 olduğu; deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının azami %20 olduğu; bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmayacağı; muafiyet ve koasürans kısmına isabet eden hasarların karşılanmasının yüklenicinin sorumluluğunda olduğu belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, aşağıdaki tabloda gösterilen bazı yapım işlerinin inşaat sigortası poliçesinde bazı risk unsurlarına %2’den fazla muafiyet uygulandığı tespit edilmiştir:
Tablo 14:İdarede Gerçekleştirilen Bazı Yapım İşlerine Ait İnşaat Sigortası Poliçesinde Bazı Risk Unsurlarına Yüzde İkiden Fazla Muafiyet Uygulandığı Gösterir Örnekler
| Sıra No |
İş/İhale Adı | Yüklenici Firma Adı | İnşaat Sigorta Şirketi | İnşaat Sigorta Muafiyet |
| Kalemleri ve Oranları | ||||
| 1 | Yedikule Mahallesi 1265 Ada 18 Parseldeki Yedikule Hisarına Ait III. Ahmet Kulesi İle Kuzey Pylon Kulesi Arasında Kalan İç Duvarın I. Etap Restorasyonu Yapım İşi | … Ltd. Şti. | . Sigorta | Diğer Tabiat olaylarında: 5.000 USD, Mevcut tesis ve yapılarda meydana gelen hasarlarda hasarın %10’u Kazıklı Temel ve İstinat Duvarı çalışmalarında Meydana gelen hasarlarda Hasarın %10’u Üçüncü şahıs hasarlarında ise minumum hasarın %10’u |
| 2 | İstanbul İli Fatih İlçesi Kapalıçarşı Yenileme Alanı Kapalı Çarşı Kat Malikleri Yönetim Sınırında Kalan Kısımda Beden Duvarlarının Ve Sokaklarının Düzenlenmesi Uygulama İşi |
… AŞ | . Sigorta | Diğer tabiat olayları hasarın %10’u Hırsızlık hasarının %10’u Mevcut bina tesisler hasarın %10’u 3. Şahıs MM Maddi Hasarın %10’u Diğer hasarlar hasarın %10’u |
| 3 | İstanbul İli, Fatih İlçesi, Karagümrük Mahallesi 2599 Ada 262 Parselde Fatih Belediyesi Spor Kompleksi ve Çok Amaçlı Salon Yapılması |
. Ltd. Şti. | .Sigorta | Diğer Doğal Afetler : %10’u Diğer hasarların %10’u Hırsızlık Hasarının %10’u |
| 4 | İstanbul İli, Fatih İlçesi Genelindeki Yollarda Asfalt Nakli, Serilmesi, Sıkıştırılması, Robot İle Onarımı, Freze, Baca Ve Izgara Yükseltme |
. Ltd. Şti. | . Sigorta | Diğer Doğal Afetlerde hasarın %10’u Hırsızlık hasarında hasarın %10’u |
İnşaat sigortası poliçesinde muafiyet oranlarının %2 (yüzde iki) oranından fazla olması yüklenicinin nihai sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır. Yüklenici, olağanüstü hallerin/doğal afetlerin iş yerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği zararlar için idareden bir bedel isteyememektedir. Ancak bu zararlardan meydana gelecek gecikmeler için idarece yükleniciye gerekli ek süre verilmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından; 2022 yılı yapım işlerinde bulguda belirtildiği şekilde işlem yapılmaya başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, inşaat sigortasının (Bütün Riskler/All Risk) temel amacı yükleniciyi korumak ve işin zamanında yapılmasını temin ederek, kamu kaynağının kullanımında etkinliği sağlamaktır. Dolayısıyla bu amaç ve yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümleri kapsamında hareket edilmesi hem kamu hizmetinin sürekliliğini sağlayacak hem de istenmeyen risk unsurlarının gerçekleşmesi durumunda sigortacı-sigortalı-idare ve 3. kişiler arasında oluşabilecek hukuki ve mali ihtilafları önleyecektir. Bu nedenle, yapım işlerinin inşaat sigortası (Bütün Riskler/All Risk) poliçelerindeki bazı risk unsurlarına azami %2 oranında muafiyet uygulanmalıdır.
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı yapım işlerinde “İnşaat Sigortası (Bütün Riskler)” poliçelerinde %2’den fazla muafiyet uygulanmıştır. Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi, muafiyet oranını %2 ile sınırlamaktadır. Yapılan incelemelerde, belirli projelerde bu oranın aşıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmamakta, ancak idareye ek süre talep etme hakkı tanımaktadır. Dolayısıyla, inşaat sigortasında muafiyet oranlarının azami %2 olarak uygulanması gerekmektedir. |