BULGU: Bazı Yapım İşlerinde, İş Artış ve İş Eksiliş Bedellerine İhale Tenzilatı Oranında İndirim Uygulanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
İdare tarafından ihale edilen bazı yapım işlerinde, iş artışı ve iş eksilişi bedellerine ihale tenzilatı oranında indirim uygulandığı görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinde;
– 12’nci maddenin 4’üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21’inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedellerinin, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edileceği,
– Bu şekilde hesaplanacak ilave işlerin bedellerinin; birim fiyat sözleşmelerde yeni birim fiyatlar üzerinden, anahtar teslim götürü bedel sözleşmelerde ise yeni birim fiyatlar üzerinden hesaplanacak artış tutarına göre belirlenecek ilerleme yüzdeleri esas alınarak yükleniciye ödeneceği,
– Ayrıca, yüklenicinin teklifi kapsamında yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kaleminin bulunması halinde, bu madde kapsamında hesaplanan yeni birim fiyatın; yüklenici tarafından benzerlik gösteren iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın, idarece aynı iş kalemi için resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyata oranı (0,90’ı aşmamak üzere) ile yeni iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyatın çarpılması sonucunda elde edilen tutarı geçemeyeceği,
– 12’nci maddenin 4’üncü fıkrasına göre gerçekleştirilen proje değişikliğine bağlı olarak iş eksilişinin ortaya çıktığı durumlarda ise iş eksilişi kapsamına giren imalatların fiyatının hesaplanmasında, bu maddede yer alan yeni fiyatın tespitine ilişkin hükümlerin uygulanacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen hükümlerden anlaşılacağı üzere; sözleşmede yer almayan ve sonradan yapılmasına gerek duyulan imalat kalemlerine ait yeni birim fiyatların belirlenmesi ya da iş eksilişi sırasında; sözleşme bedeli ve yaklaşık maliyet arasındaki farktan hareketle bulunacak bir oranda, fiyatların tenzilata tabi tutulacağına dair bir husus yer almamakta olup sözleşme bedeli ve yaklaşık maliyetten hareketle, bulunacak bir oranda (ihale tenzilatı) iş artış ve eksiliş bedellerinin tenzilata tabi tutulması mevzuat hükümlerine uygun düşmemektedir.
Yapılan incelemede, İdare tarafından ihale edilerek yapımı devam eden “Baksan Sanayi Sitesi 16 Derslik Okul Binası ve 6 Derslikli Atölye Yapım İşi” ile “Eskişehir Adalet Sarayı Ön Büroları Yapım İşi”nde gerçekleşen iş artış ve eksilişlerinde hesaplanan bedellere, mevzuatta hüküm bulunmamasına rağmen ihale tenzilatı oranında indirim uygulandığı görülmüştür.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden; İdare tarafından bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş, bulgu konusu edilen ihale tenzilatı oranında indirim uygulanması işleminin sehven yapıldığı, yükleniciye ödenen fazla tutarın idareye iade edildiği, devam eden süreçte hatanın tekrar etmemesi için gereken dikkat ve özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; İdarece gerçekleştirilecek iş artışı ve eksilişlerinde ihale tenzilatı oranında indirim yapılmaması, ortaya çıkabilecek hesap hatalarının önlenmesine yönelik etkin bir kontrol mekanizmasının işletilmesi gerekmektedir.