Bazı Yapım İşlerinde, İş Eksiliş Bedellerine İhale Tenzilatı Oranında İndirim Uygulanması (Sayıştay)

BULGU: Bazı Yapım İşlerinde, İş Eksiliş Bedellerine İhale Tenzilatı Oranında İndirim Uygulanması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB

İzmir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından ihale edilen, bazı yapım işlerinde iş eksiliş bedellerine mevzuatta indirim uygulanacağına dair herhangi bir hüküm olmamasına rağmen ihale tenzilatı oranında indirim uygulandığı görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinde;
“12 nci maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit (Değişik ibare: 08/08/2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18/08/2019) edilir. Bu şekilde hesaplanacak ilave işlerin bedelleri; birim fiyat sözleşmelerde yeni birim fiyatlar üzerinden, anahtar teslim götürü bedel sözleşmelerde ise yeni birim fiyatlar üzerinden hesaplanacak artış tutarına göre belirlenecek ilerleme yüzdeleri esas alınarak yükleniciye ödenir.
(Ek fıkra: 08/08/2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18/08/2019) 12 nci maddenin dördüncü fıkrasına göre gerçekleştirilen proje değişikliğine bağlı olarak iş eksilişinin ortaya çıktığı durumlarda, iş eksilişi kapsamına giren imalatların fiyatının hesaplanmasında, bu maddede yer alan yeni fiyatın tespitine ilişkin hükümler uygulanır.”
hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre; ilgili şartnamenin 12’nci maddenin 4’üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleşmesi halinde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21′ inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilir. Bu şekilde hesaplanacak ilave işlerin bedelleri; birim fiyat sözleşmelerde yeni birim fiyatlar üzerinden, anahtar teslim götürü bedel sözleşmelerde ise yeni birim fiyatlar üzerinden hesaplanacak artış tutarına göre belirlenecek ilerleme yüzdeleri esas alınarak yükleniciye ödenir. İş eksilişinin söz konusu olduğu durumlarda da aynı yöntem uygulanır. Bu hükümler dışında iş artışı ve iş eksilişine dair herhangi bir düzenleme yoktur. Diğer bir ifadeyle, 4734 ve 4735 sayılı kanunlar ile ikincil mevzuat hükümlerinde; sözleşmede yer almayan ve sonradan yapılmasına gerek bulunan imalat kalemlerine ait yeni birim fiyatların belirlenmesi ya da iş eksilişi sırasında, sözleşme bedeli ve yaklaşık maliyet arasındaki farktan hareketle bulunacak bir oranda, fiyatların tenzilata tabi tutulacağına dair bir husus yer almamakta olup, sözleşmesinden gelmeyenler hariç sözleşme bedeli ve yaklaşık maliyetten hareketle, bulunacak bir oranda iş eksiliş bedellerinin tenzilata tabi tutulması 4734 ve 4735 sayılı kanunlar ile ikincil mevzuatları hükümlerine uygun düşmemektedir. Bu hususlara ilişkin Yüksek Fen Kurulunun 2011/003 no ve 02/02/2011 tarihli, iş artışına ihale tenzilatı uygulanamayacağı kararları olduğu gibi, 07.11.2018 tarih ve 45311 tutanak nolu Sayıştay Temyiz Kurulu Kararından da görüleceği üzere, iş eksilişlerinde de ihale indirimi uygulanamayacağına dair karar verilmiştir.
Sonuç olarak yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca, idare tarafından herhangi bir dayanağı olmamasına rağmen iş eksilişlerine ihale tenzilatı uygulaması yapıldığı görülmüştür. İş eksilişlerinde ihale tenzilatı uygulanmamasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.