|
ÖZET: Bazı yapım işlerinde revize iş programlarının, idarenin onayına süresi içinde sunulmadığı ve sözleşmede belirtilen cezai müeyyidelerin uygulanmadığı tespit edilmiştir. Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin 12. maddesi, yüklenicinin iş programını yer tesliminden itibaren on beş gün içinde hazırlayıp idareye sunmasını zorunlu kılmaktadır. İdare, sunulan programı beş gün içinde onaylamakla yükümlüdür. Süresinde sunulmayan veya uygun bulunmayan iş programları için, sözleşmede belirtilen günlük gecikme cezasının %10’u oranında ceza uygulanması öngörülmektedir.
Yapım işlerinde, idare tarafından onaylanan süre uzatımları, iş artışları veya ödenek dilim değişiklikleri gibi durumlarda yüklenicinin revize iş programı hazırlayıp sunması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, bazı projelerde revize iş programlarının süresi içinde sunulmadığı ve bu nedenle cezai müeyyidelerin uygulanmadığı görülmüştür. Bu durum, yüklenicilerin sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmelerini sağlamak amacıyla caydırıcı bir yaptırım olarak değerlendirilmektedir. İdare, gelecekte yapım işlerinin ilgili yönetmelik ve şartnamelere uygun bir şekilde yürütülmesi için gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, tüm yapım işlerinde iş programlarının zamanında sunulması ve revize edilmesi, sözleşmede öngörülen cezai müeyyidelerin uygulanması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bazı Yapım İşlerinde Revize İş Programlarının Süresi İçinde İdarenin Onayına Sunulmaması ve Sözleşmede Yer Alan Cezai Müeyyidelerin Uygulanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından ihale edilen bazı yapım işlerinde, süre uzatımı nedeniyle revize iş programlarının sözleşmede belirlenen süreler içinde idarenin onayına sunulmadığı ve bu nedenle sözleşmede yer alan cezai müeyyidelerin uygulanmadığı görülmüştür.
Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin “İş Programı” başlıklı 12’nci maddesinde; “12.1.Yüklenici iş programını yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde sözleşme bedeli üzerinden imalatların niteliği, teknik özelliği ve yapım süreleri de göz önüne bulundurulmak suretiyle, gün bazında yapılması gereken iş tutarlarını hesaplayarak, ödeneklerin yıllara göre dağılım esasları ile varsa işin kısımları ile bitirme tarihlerini de dikkate alarak İdarece verilen örneklere uygun olarak hazırlar. Bu programda ayrıca; iş kalemleri, aylık imalat ve iş miktarları, (ihzarat ödemesi gereken işlerde ihzaratı) yıllık ödenek dilimleri ve bunların aylara dağılımı gösterir ve iş programı en az dört nüsha hazırlanarak onaylanmak üzere İdareye teslim edilir.
12.2. İdare, iş programını verildiği tarihten başlamak üzere 5 gün içinde onaylar.
İş programının hazırlanması ve uygulanması ile ilgili diğer hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır.” düzenlemeleri yer almaktadır.
Sözleşmelerin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş Programı” başlıklı 17’nci maddesine göre “ (1) Yüklenici, yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde, idarece verilen örneklere, sözleşmedeki ödeme şartlarına ve imalatların niteliği, teknik özelliği ve yapım sürelerine uygun bir iş programını hazırlayarak, onaylanmak üzere idareye teslim edecektir. Süresinde teslim edilen iş programının idarece uygun bulunmaması halinde uygun bulunmama gerekçeleri yükleniciye bildirilerek, bir defaya mahsus olmak üzere ceza uygulamaksızın, beş gün süre verilir. Belirtilen süreler içerisinde iş programının sunulmaması veya teslim edilen iş programının idarece uygun bulunmaması durumunda, gecikilen her gün için, işin süresinde bitirilememesi haline ilişkin olarak sözleşmede öngörülen günlük gecikme cezasının %10’u oranında ceza uygulanır.”
(7) İşte idarece onaylanan bir süre uzatımı olması, iş artışı/eksilişi yapılması, ödenek dilim değişikliği yapılması, idarenin izniyle havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı dönemde çalışılması, yeni fiyat tespiti yapılması gibi durumlarda ve idarece gerekli görülmesi kaydıyla yüklenici bu hususun kendisine tebliği tarihinden başlamak üzere yedi gün içinde revize iş programı düzenleyerek idarenin onayına sunmak zorundadır. Revize iş programının süresinde teslim edilmemesi veya sunulan iş programının idarece uygun bulunmaması durumunda birinci fıkradaki hükümler uygulanır.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerini değerlendirildiğinde: İş programı kısaca, yüklenicinin, sözleşme kapsamında yapacağı imalatlara ilişkin kapsamlı yol haritası şeklinde ifade edilebilir. Yüklenici, yer tesliminden itibaren ilgili süre içerisinde, sözleşmedeki ödeme şartlarına ve imalatların niteliği, teknik özelliği ve yapım sürelerine uygun bir iş programını hazırlayarak, onaylanmak üzere idareye teslim edecektir. Belirtilen süreler içerisinde iş programının sunulmaması veya teslim edilen iş programının idarece uygun bulunmaması durumunda ilgili cezalar uygulanır. Yüklenici idarenin uygun görüşü ile iş programında değişiklik yapılabilir. Bunlar; süre uzatımı olması, iş artışı/eksilişi yapılması ve ödenek dilim değişikliği yapılması gibi yukarıda sayılan durumlarda yüklenici revize iş programı düzenleyerek idarenin onayına sunar. Revize iş programının süresinde teslim edilmemesi veya sunulan iş programının idarece uygun bulunmaması durumunda sözleşmede öngörülen günlük gecikme cezasının %10’u oranında ceza uygulanır.
Yapılan incelemede; İdare tarafından 1 adet yapım işinde ilk iş programının, 5 adet yapım işinde de sözleşmelerde yer alan imalat miktarlarındaki artışlar nedeniyle son ihale bedelleri ve verilen süre uzatımlarına göre yükleniciler tarafından revize iş programların süresi içinde idareye sunulmadığı ve bu nedenle sözleşmede yer alan cezai müeyyidelerin uygulanmadığı tespit edilmiştir.
İş programlarının süresi içinde İdareye sunulmaması nedeniyle sözleşmede getirilen ceza uygulaması, yüklenicinin sözleşmede öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmesini temin için caydırıcı amaçla getirilmiş bir yaptırım olmanın yanında, sonuçları itibariyle bir idare geliri niteliği taşımaktadır.
İdare tarafından verilen cevapta, mevzuat hükümleri doğrultusunda, bulguda belirtilen hususların dikkate alınarak, bundan sonraki süreçte yapım işlerinin ilgili yönetmelik ve şartnamelere uygun şekilde yürütülmesine özen gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından yürütülen bütün yapım işlerinde, iş programı ve revize iş programının zamanında sunulmaması veya geç sunulması halinde sözleşmesinde öngörülen cezai müeyyidelerin uygulanması gerekmektedir.