BULGU: Bazı Yapım İşlerinde Tüm Riskler Sigorta Poliçe Bedellerinin Güncellenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Yapım işi ihalelerinde All Risk Sigorta sürelerinin ve/veya bedellerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne ve sözleşme hükümlerine uygun olmadığı görülmüştür.
Yapım işi ihaleleri sonucunda yüklenicilerle imzalanan tip sözleşmelerin “İşin ve iş yerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 17’nci maddesine göre yükleniciler Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan hükümler çerçevesinde “all risk” sigorta ve genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin ilk fıkrasında yüklenicinin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 9’uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde, kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu düzenlenmiştir.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, ödenen toplam hak ediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılmasının zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemede, yapım işi ihalelerinde ödenen toplam hak ediş tahakkuk tutarının poliçedeki sigorta bedelini aşmasına rağmen zeyilname ile sigorta bedelinin artırılmadığı ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı sebebiyle aşılmasına rağmen zeyilname ile sigorta süresinin uzatılmadığı, bazı yapım işi ihaleleri kapsamında İdareye sunulmuş olan All Risk sigorta poliçelerinin başlangıç tarihinin, işyeri teslim tarihinden sonra olduğu görülmüştür.
Söz konusu mevzuata aykırı uygulamalar, İdare açısından iş devam ederken meydana gelebilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risk faktörlerinin gerçekleşmesi durumunda telafisi güç kayıplar meydana getirebilecek ve mücbir sebep olması dolayısıyla söz konusu kayıplar yüklenicilere tazmin ettirilemeyecektir.
Bu itibarla, mevzuatın belirtilen hükümleri çerçevesinde All Risk sigortalarının teminatları ile ilgili zorunlulukların tam olarak sağlanması gerekmektedir.