|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı yapım işlerinde verilen süre uzatımlarının işin süresiyle orantılı olmadığını ortaya koymuştur. Büyükşehir İlçe Belediyesi sınırları içinde gerçekleştirilen mıcır serimi projelerinde, sözleşme süresinin iki katı kadar uzatma süreleri verilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddeleri, yüklenicinin kusuru olmaksızın meydana gelen gecikmelerde sürenin uzatılabileceğini belirtmesine rağmen, bu durumun uygulanmadığı ve idarenin gerekçesiz bir şekilde süre uzatımı sağladığı tespit edilmiştir.
İncelemeler sonucunda, ilçe sınırları içinde gerçekleştirilen altı ayrı ihale için iş süresinin 45 gün olarak belirlendiği ve tüm ihalelerin aynı yükleniciye verildiği görülmüştür. Yüklenici, idare kaynaklı gecikmeler nedeniyle süre uzatımı talep etmiş, ancak idare, her bir iş için sözleşmede belirlenen sürenin iki katı kadar uzatma vermiştir. Şantiye günlük defterleri incelendiğinde, işin durduğu gün sayısının on günü aşmadığı anlaşılmıştır. Bu durum, verilen süre uzatımlarının sözleşme süresi ve gecikmelerle orantılı olmadığını göstermektedir. Kamu İdaresi, süre uzatımına ilişkin sorunların, mıcır ocaklarından malzeme temininde yaşanan aksaklıklardan kaynaklandığını belirtmiştir. Gelecek ihale süreçlerinde iş sürelerine dair daha detaylı çalışmalar yapılacağı ve süre uzatım işlemlerinin sözleşme hükümlerine uygun olarak gerçekleştirileceği ifade edilmiştir. Bu bağlamda, süre uzatımlarının, sözleşme ile belirlenen iş süresi ve tespit edilen gecikmelerle uyumlu olması gerektiği vurgulanmıştır. |
BULGU: Bazı Yapım İşlerinde Verilen Süre Uzatımlarının İşin Süresi ile Orantılı Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi sınırları dahilindeki muhtelif mahallelerde mıcır serilmesi yapım işlerinde sözleşme süresinden fazla süre uzatımları verildiği görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında idarenin, sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait sürenin en az gecikilen süre kadar uzatılacağı hükme bağlanmıştır.
Ayrıca mezkûr maddenin altı ve yedinci fıkralarında; idarenin sebep olduğu hallerden dolayı, işte sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi halinde, durumun idarece incelenerek işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait sürenin uzatılacağı, yüklenicinin, sürenin uzatılmasını gerektiren hallerin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde, idareye yazılı olarak bildirimde bulunmasının ve yetkili merciler tarafından usulüne göre düzenlenmiş belgelerle mücbir sebebin meydana geldiğini tevsik etmesinin zorunlu olduğu, yüklenicinin bildiriminde, iş üzerinde gecikmeye yol açtığını düşündüğü sebeplerin ayrıntılarını, işin süresinin ne kadar uzatılması gerektiğini belirteceği, uzatılacak sürenin tespiti o anda mümkün değilse bunun da sebeplerini ayrıca belirteceği, durumun netlik kazanmasından sonra istediği süre uzatımını da ayrı bir yazı ile derhal bildireceği ancak idarenin sebep olduğu süre uzatımını gerektiren gecikmelerde, yüklenicinin yirmi gün içinde yazılı bildirimde bulunma şartının aranmayacağı hükümlerine yer verilmiştir.
Yapılan incelemede, ilçe sınırları içerisindeki muhtelif mahallelerde mıcır serilmesi işleri için 6 farklı ihaleye çıkıldığı, ihalelerin tamamının aynı istekli üzerinde kaldığı, yine ihalelerin tamamının sözleşmelerinde iş süresinin 45 gün olarak belirlenip aynı tarihte işlere başlandığı, Yüklenici tarafından İdareden kaynaklanan sebepler öne sürülerek süre uzatımı talebinde bulunulduğu, süre uzatımı verilmesini gerektiren durumun iş programında ne kadarlık gecikmeye yol açtığı hususunda idare tarafından bir inceleme, değerlendirme ve gerekçeye yer verilmeden her bir iş için sözleşme ile belirlenen sürenin iki katı (90 gün) süre uzatımı verildiği görülmüş olup işlere ait şantiye günlük defterlerinden işin durduğu gün sayısının her bir iş için toplam on günü aşmadığı anlaşıldığından verilen süre uzatımlarının sözleşme süresi ve gecikmelerle orantılı olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca İdarenin yapım işlerine ait sözleşme sürelerinin iki katı oranında süre uzatımı vermesi, ihale öncesi süreçte iş süresi hesabında noksanlıklar olduğunu göstermektedir.
Kamu İdaresi cevabında, bahse konu mıcır serilmesi işinde mıcır ocaklarından ücretsiz alınması planlanan malzemenin temininde sorun yaşandığı, bundan sonraki ihale hazırlık süreçlerinde ihale konusu işin süresine ilişkin detaylı çalışmaların yapılacağı ve süre uzatımına ilişkin iş ve işlemlerin sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan süre uzatımına ilişkin mevzuat hükümlerine riayet edilmesi ve verilen süre uzatımlarının sözleşme ile belirlenen iş süresi ve tespit edilen gecikme ile orantılı olması gerekmektedir.