Bazı Yapım İşlerinin Mevzuata Aykırı Olarak Birlikte İhale Edilmesi ve Proje Bütünlüğü Olan Yapım İşlerinin Bölünerek Ayrı İhaleler Kapsamında Yapılması (Sayıştay)

BULGU: Bazı Yapım İşlerinin Mevzuata Aykırı Olarak Birlikte İhale Edilmesi ve Proje Bütünlüğü Olan Yapım İşlerinin Bölünerek Ayrı İhaleler Kapsamında Yapılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kendi başına proje bütünlüğü olan ve ayrı olarak ihale edilmesi gereken bazı yapım işlerinin kısmi teklife kapalı olarak birlikte ihale edildiği ve aynı işler kapsamında yer alan proje bütünlüğü olan işlerden bir kısmının parçalara bölünerek ayrı ihaleler kapsamında yapıldığı görülmüştür.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 29 uncu maddesinde; kendi başına proje bütünlüğü olan ve benzer nitelikli birden fazla işin paket halinde bir arada ihale edilmesinin öngörülmesi durumunda, her bir iş için ayrı teklif alınmasını sağlamak üzere kısmi teklif alma yoluyla ihale yapılabileceği ifade edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nde ise “Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı madde 16.4 de özetle kendi başına proje bütünlüğü olan her bir yapım işinin ayrı ayrı ihale edilmesinin esas olduğu, belirli şartlarda kısmi teklifle birden fazla yapım işinin ihale edilebileceği ancak kısmi teklif alma yoluyla bir arada ihale edilmesi öngörülen işlerin benzer nitelikli olması, ilan ve idari şartnamede bütün kısımlar için geçerli olacak şekilde ortak bir benzer iş tanımı yapılması gerektiği, 4734 sayılı Kanunun 27 nci maddesi gereği kısmi teklif verilip verilemeyeceğinin işin idari şartnamesinde belirtilmesinin zorunlu olduğu, zorunlu haller hariç nitelik bakımından birbirinden farklı olan işlerin aynı ihalede toplanmamasına dikkat edilmesi gerektiği ve proje bütünlüğü olan tek bir yapım işinin parçalara ayrılarak bütünlüğü bozacak şekilde her bir parçası için ayrı ihale yapılmasının mümkün bulunmadığı ifade edilmiştir.
Ayrıntısı aşağıdaki tabloda örnek olmak üzere verilen yapım işlerine ait idari şartnamelerin kısmi teklif maddelerinde, işin tamamı için teklif verileceği hükmü yer almaktadır.
Tablo 12: İşin Adı ve İşler Kapsamında Yapılan Yapım İşleri Mahalleri

Söz konusu yapım işlerinde ihalelere projeler, metraj ve mahal listeleri hazırlanmaksızın çıkılmış ve yer teslim belgelerinde işin yeri olarak tüm Körfez ilçesi sınırları gösterilmiş olduğundan yapım işleri kapsamında yapılacak işler ve konumlarına ihale dokümanından ulaşılamamakla birlikte imalat gerçekleştikçe düzenlenen ve hakediş belgelerine eklenen mahal listeleri ve yapılan işler listesinden birbirinden farklı konumlarda her biri ayrı bir iş olabilecek nitelikteki çok sayıda yapım, tadilat, bakım ve onarım işlerinin aynı ihaleler kapsamında kısmi teklife de kapalı olarak yapıldığı görülmektedir.
Diğer taraftan yine bu ihaleler kapsamında, hakedişler içerisindeki mahal listelerinden mahal itibarıyla kendi başına proje bütünlüğü olması gerektiği anlaşılan bu nedenle de tek bir ihale kapsamında gerçekleştirilmesi gerekirken kısımlara bölünmesi sebebiyle ayrı ihaleler ile imalatları gerçekleştirilen Yarımca Kültür Merkezi, Hereke Kalesi, Körfez Sanat Merkezi, Yukarı Hereke Merkez Cami gibi mahallerdeki yapım işleri de yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere kendi başına proje bütünlüğü olan her bir yapım işinin ayrı ihale edilmesi esastır. Yapım işlerinin bazı durumlarda kısmi teklif alma yoluyla bir arada ihale edilebilmesi mümkünse de bu ancak işin kısmi teklife açık olması, öngörülen işlerin benzer nitelikli olması, ilan ve idari şartnamede bütün kısımlar için geçerli olacak şekilde ortak bir benzer iş tanımı yapılması, yapılacak işlerin kendi başına proje bütünlüğünün olması, bu işlerin ayrı ihale edilmesi yerine kısmi teklifle birlikte ihale edilmesi için bir zorunluluk durumunun olması gibi belirli şartların varlığı halinde söz konusu olabilecektir.
Bu itibarla, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre kısmi teklife kapalı söz konusu yapım işlerinde birden fazla yapım işinin birlikte ihale edilmesi ve kendi başına proje bütünlüğü olabilecek işlerin bölünerek ayrı şekilde ihale edilmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği değerlendirilmektedir.