|
ÖZET: Bedelsiz devredilen taşınmazlar için tapu kütüğüne gerekli şerhlerin konulmaması, Sayıştay’ın 2024 yılı denetim raporlarında önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 45. maddesi, kamu idarelerinin taşınmazlarını bedelsiz devredebilmesi için bu taşınmazların yalnızca kamu hizmetlerinde kullanılacağını ve aksi takdirde geri alınacağını belirten bir şerh konulmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, bu şartın yerine getirilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in 12. ve 13. maddeleri de benzer şekilde, bedelsiz devredilen taşınmazların yalnızca kamu hizmetlerinde kullanılacağını ve amacı dışında kullanılması durumunda geri alınacağını vurgulamaktadır. Ancak, ilgili kurumun bu düzenlemeleri uygulamadığı ve tapu kütüğüne gerekli şerhlerin konulmadığı belirlenmiştir. Kurumun verdiği yanıtta, bedelsiz devredilen taşınmazlar için tapu kütüğüne şerh konulması çalışmalarının 2025 yılı içerisinde tamamlanmasının planlandığı ifade edilmiştir. Ancak bu durum, taşınmazların amacı dışında kullanılmasına veya üçüncü kişilere devredilmesine yol açabilir, bu da malik idarenin kontrolünü kaybetmesine ve geri alma sürecinin karmaşık hale gelmesine neden olabilir. Dolayısıyla, belediyenin bedelsiz devredilen taşınmazlar için tapu kütüğüne gerekli şerhleri eklemesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bedelsiz Devredilen Taşınmazlar İçin Tapu Kütüğüne Şerh Konulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Kurum tarafından bedelsiz devredilen taşınmazlar için amacına uygun kullanılmaması durumunda geri alınacağına dair tapu kütüğüne şerh konulması gerektiği halde, bu şartın yerine getirilmediği belirlenmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 45’inci maddesinde, kamu idarelerinin taşınmazlarını bedelsiz olarak devredebilmesi için, bu taşınmazların sadece kamu hizmetlerinde kullanılacağına ve amacı dışında kullanılması halinde geri alınacağına dair tapu kütüğüne şerh konulması gerektiği hükme bağlanmıştır.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in 12’nci maddesine göre, idareler, taşınmazlarını bedelsiz olarak devredebilmek için, tapu kütüğüne taşınmazın sadece kamu hizmetlerinde kullanılacağını ve aksi halde geri alınacağını belirten bir şerh koymalıdır. Yönetmelik gereğince, devredilen taşınmazlar hizmet süresi boyunca kullanılmalı, ancak tahsis amacının ortadan kalkması veya amacı dışında kullanılması halinde malik idare tarafından geri alınmalıdır.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in 13’üncü maddesi gereğince, tapu kütüğüne taşınmazın yalnızca kamu hizmetlerinde kullanılacağını, üçüncü kişilere devredilemeyeceğini ve amacı dışında kullanım halinde malik idare tarafından resen geri alınacağını belirten bir şerh konulmalıdır.
Yapılan incelemede, Kurum tarafından 5018 sayılı Kanun’un 45’inci maddesi ile 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin (d) bendi uyarınca gerçekleştirilen bedelsiz devir işlemlerinde, tapu kütüğüne şerh konulması şartının yerine getirilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle, bedelsiz devredilen taşınmazlara ilişkin tapu kütüğüne şerh konulması yönündeki çalışmaların 2025 yılı içerisinde tamamlanmasının planlandığı ifade edilmiştir.
Bedelsiz devredilen taşınmazlar için tapu kütüğüne şerh konulmaması, bu taşınmazların amacı dışında kullanılmasına veya üçüncü kişilere devredilmesine neden olabilecektir. Bu durum, malik idarenin taşınmaz üzerindeki kontrolünü kaybetmesine ve geri alma sürecinin zorlaşmasına yol açabilecektir. Bu nedenle, belediye tarafından bedelsiz olarak devredilen taşınmazlara ilişkin tapu kütüğüne, amacı dışında kullanım halinde taşınmazın resen geri alınacağına dair şerh konulması gerekmektedir.