|
ÖZET: Bedelsiz olarak belediyeye devredilen taşınmazların muhasebeleştirilmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun çerçevesinde gerçekleştirilen bedelsiz devrin ardından, bu taşınmazların değer tespitlerinin yapılmadığı ve muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiştir. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu idarelerinin taşınmazlarını bedelsiz tahsis edebilmesine olanak tanırken, bu taşınmazların kayıt altına alınması gerektiğini de vurgulamaktadır.
Yapılan incelemelerde, Malatya Büyükşehir Belediyesine devredilen taşınmazların değer tespitinin yapılmadığı ve muhasebe kayıtlarına işlenmediği ortaya çıkmıştır. Özellikle Yeşilyurt İlçesi’nde bulunan 150 adet taşınmazın, belediyenin duran varlık ve yardımcı hesaplarına kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi, bu taşınmazlarla ilgili değer tespit çalışmalarının sürdüğünü belirtmiştir. Sonuç olarak, bedelsiz devredilen taşınmazların bilanço kayıtlarında yer almadığı anlaşılmaktadır. Bu durum, kurumun yönetiminde bulunan taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin mevzuat hükümlerine uygun olarak tamamlanması gerektiğini göstermektedir. Taşınmazların belirlenen değerleri ile ilgili muhasebe kayıtlarının yapılması, yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bedelsiz Olarak Belediyeye Devredilen Taşınmazların Muhasebeleştirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdareye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun kapsamında bedelsiz devri yapılan taşınmazların değer tespitlerinin yapılmadığı ve muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınmazların tahsisi” başlıklı 47’nci maddesinde, “Kamu idareleri, kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerinde ki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri, birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz olarak tahsis edebilirler.” denilmektedir.
5018 sayılı Kanun kapsamında olan kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenleyen 02.10.2006 tarihli ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin ilk fıkrasında, “taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri; kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması” olarak tanımlanmış ve aynı maddenin ikinci fıkrasında da, “tapuda kayıtlı olan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden, bu taşınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınacağı” hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, aynı Yönetmelik’in 5’inci maddesinin altıncı fıkrasına göre, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların kaydı ve yönetimi ile ilgili olarak bu Yönetmelik gereğince yapılması gereken kayıt ve kontrol işlemleri bu idarelerin yetkili ve görevli birimleri tarafından yapılacaktır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 186 ila 189’uncu maddeleri uyarınca da kamu idareleri tarafından bedelsiz devri yapılan taşınmazların envanter ve değerlemesi yapılarak ilgili varlık hesaplarında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun kapsamında Malatya Büyükşehir Belediyesine bedelsiz devri yapılan taşınmazların değer tespitlerinin yapılmadığı ve muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür. Rezerv yapı alanı olarak belirlenmesi uygun görülen Yeşilyurt İlçesi, Fatih, Ebemendik ve Kuşdoğan Mahallelerinde bulunan toplam 150 adet taşınmazın (81 adet Fatih Mahallesi- 67 adet Kuşdoğan Mahallesi- 2 adet Ebemendik Mahallesi) kurumun duran varlık ve yardımcı hesaplarına kaydedilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresince belediyeye bedelsiz devri yapılan taşınmazlara ilişkin olarak değer tespit çalışmalarının devam ettiği belirtilmiştir.
Sonuç olarak; bedelsiz devri yapılan taşınmazların yılı bilançosunda kayıtlarda yer almadığı anlaşıldığından, kurumun yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin mevzuat hükümleri doğrultusunda tamamlanması ve taşınmazların belirlenen değerleri ile ilgili hesap kodları aracılığıyla muhasebe kaydının yapılması gerekmektedir.