ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye adına tescil edilmiş taşıtlar ile envanter kayıtları arasında uyumsuzluk olduğunu ortaya koymuştur. Türkiye Noterler Birliği’nden alınan tescil listesi ile belediyenin envanter kayıtları karşılaştırıldığında, 95 aracın noter kayıtlarında yer aldığı ancak belediye envanterinde bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, kamu kurumlarının taşıtlarını hem tescil ettirmesi hem de envanter kayıtlarında tutması gerekliliğini vurgulamaktadır.

Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Taşınır Mal Yönetmeliği, taşınır varlıkların etkili ve hukuka uygun bir şekilde yönetilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu çerçevede, taşınır kayıt yetkililerinin görevleri arasında taşınırların kontrolü ve sayımının düzenli bir şekilde yapılması yer almaktadır. Yapılan incelemelerde, belediye tarafından 41 aracın değer tespitinin yapılarak envantere kaydedildiği, ancak geri kalan 54 araç için herhangi bir işlem yapılmadığı anlaşılmıştır.

Kamu idaresi, bu bulguya ilişkin çalışmaların sürdüğünü belirtmiştir. Bu bağlamda, belediyenin envanter kayıtlarının fiili durumla uyumlu hale getirilmesi, tescil kayıtlarında yer alan araçların durumunun belirlenmesi ve akıbeti bilinmeyen taşıtlarla ilgili gerekli adımların atılması önem arz etmektedir.

BULGU: Belediye Adına Tescil Edilmiş Taşıtlar ile Belediyenin Envanter Kayıtlarında Yer Alan Taşıtlar Arasında Uyumsuzluk Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Türkiye Noterler Birliğinden alınan Belediye adına tescil edilmiş taşıtların listesi ile Kurumun taşıtlarına ilişkin envanter kayıtlarının uyuşmadığı belirlenmiştir.

Kurumun sahip olduğu taşıtlar diğer tüm taşıtlar gibi tescil edilmekte ve noter kayıtlarında yer almaktadır. Kamu kurum ve kuruluşları ise sahibi oldukları taşıtları ayrıca envanter kayıtlarında tutmakta ve bu kayıtlar vesilesiyle kontrol ve denetim işlemlerini gerçekleştirmektedirler. Gerek noterlerin gerekse de idarelerin kendi bilgi sistemlerinde taşıtlar kayıt altına alındığından her iki kaydın birbiri ile tutarlı olması gerekmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap Verme Sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesine göre; harcama yetkilileri taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelik’te belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumludurlar.

Yine aynı Yönetmelik’in “Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinde; kullanımda bulunan dayanıklı taşınırları bulundukları yerde kontrol etmek, sayımlarını yapmak ve yaptırmak, taşınır kayıt yetkililerinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

Diğer yandan adı geçen Yönetmelik’in “Sayım ve sayım sonrası yapılacak işlemler” başlıklı 32’nci maddesinde ise; kamu idarelerine ait taşınırların, taşınır kayıt yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında, yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımının yapılacağı, sayımda bulunan miktar ile kayıtlı miktar arasında fark çıkması halinde, miktarlarında farklılık bulunan taşınırların sayımının bir kez daha yapılacağı, yine farklı çıkarsa bu miktarın “Fazla” veya “Noksan” sütununa kaydedileceği belirtilmektedir.

Mezkur mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, Belediyenin taşınır varlıklarının etkili, ekonomik ve verimli şekilde yönetilmesi açısından; varlıklara ilişkin kayıt ve kontrolün sorumlularca sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesi, sayım ve sayım sonrası işlemlerin düzenli yapılarak kayıtlı durum ile fiili durum arasındaki uyumun sağlanması önem arz etmektedir.

Yapılan incelemede Türkiye Noterler Birliğinden alınan belediye adına tescil edilmiş taşıtların listesi ile belediyeye ait taşıtların envanter listesi karşılaştırıldığında toplamda 95 adet taşıtın noter kayıtlarında yer almasına rağmen belediye envanterinde yer almadığı tespit edilmiştir. Belediyece yapılan araştırmalar ve kurulan komisyon neticesinde 41 adet araç değer tespitleri yapılarak envantere kaydedilmiştir. Geriye kalan 54 adet araç hakkında herhangi bir işlem yapılamamıştır.

Kamu idaresi cevabında, bulguya ilişkin gerekli çalışmaların devam ettiği belirtilmiştir.

Bu itibarla, kurumun envanter kayıtlarının fiili durumla uyumlu hale getirilmesi, tescil kayıtlarında yer alan taşıtların nerede olduğunun tespitinin yapılması ve akıbeti bilinmeyen taşıtlara ilişkin gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir.