Belediye Başkan Yardımcılığından Müdür Kadrosuna Atama Usulünün Mutad Hale Gelmesi (Sayıştay)

BULGU: Belediye Başkan Yardımcılığından Müdür Kadrosuna Atama Usulünün Mutad Hale Gelmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye başkan yardımcılığından müdürlük kadrolarına sınavsız atanma yönteminin mutat hale geldiği ve bu yöntemin ilgili kişilere müdürlük statüsü kazandırma amacı taşıdığı görülmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesinde;

“Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4′ üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir. Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

1′ inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,

1′ inci ve 2′ nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,

3′ üncü ve 4′ üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,

hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir… ” hükümleri yer almaktadır.

22.02.2007 tarihli ve 26442 sayılı Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’in ekinde yer alan memur kadro kütüğünde belediye başkan yardımcısı kadrosu 1’inci derece olarak belirlenmiş olup, bu kadrolara atanacakların 657 sayılı Kanunu’nun 68/B maddesinde yer alan şartları taşıması gerekmektedir.

02.07.2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde;

“(1) 5′ inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır:

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1. Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

2. Son müracaat tarihi itibarıyla, koruma ve güvenlik görevlisi amiri, şef, koruma ve güvenlik şefi, bando şefi, hukuk müşaviri, çözümleyici, uzman, sivil savunma uzmanı, ayniyat saymanı, muhasebeci, kontrol memuru ile eğitmen kadrolarında veya en az önlisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolarda en az iki yıl ya da 5′ inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevlerde veya ortaöğrenim düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolarda en az altı yıl çalışmış olmak,” hükümleri ile,

Aynı Yönetmeliğin, “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 19’uncu maddesi birinci fıkrasının (c) bendinde;

“Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, alt görevlerde çalışma süresi şartı hariç olmak üzere, aranan diğer özel şartları taşımaları kaydıyla, 5′ inci maddede yer alan yönetim hizmetleri grubu, araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu ve hukuk hizmetleri grubunda gösterilen kadrolar ile unvan değişikliğine tabi kadrolara sınavsız, genel hükümlere göre atanabilirler…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; usulüne uygun olarak belediye başkan yardımcılığı kadrosuna atanan bir memurun, yönetmeliğin 19/c maddesindeki şartları sağlaması durumunda 657 sayılı Kanun’un 68/B maddesi hükümlerine uygun olarak daha alt görev olan müdürlük kadrolarına atanabilmesi mümkündür.

Muratpaşa Belediyesinde 2019 ile 2024 (dahil) yılları arasında belediye başkan yardımcılığından müdür kadrolarına atanan kişilerin listesi aşağıda yer almaktadır.

Tablo 9: Başkan Yardımcılığından Müdürlük Kadrosuna Yapılan Atamalar

Belediye başkan yardımcılığından müdürlük kadrosuna yapılan atamaların görevde yükselme ve ünvan değişikliği yönetmeliğine aykırılık taşımadığı ancak başkan yardımcılığında bulunulan sürelerin kısalığı ve yapılan atamaların sayısı dikkate alındığında bu yöntemin mutat hale gelerek müdürlük kadrosuna sınavsız geçiş yöntemi olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır.

Bu şekilde yapılan atamalar 657 sayılı Kanun’un temel ilkelerinden olan kariyer ve liyakat ilkelerine aykırıdır. Ayrıca idaredeki çalışma barışı ve verimi olumsuz yönde etkilenmektedir.

Kamu İdaresinin cevabında; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik hükümleri doğrultusunda Belediyenin dahil olduğu C-17 grubunda 5 (beş) belediye başkan yardımcısı kadrosunun ihdas edildiği, bu kapsamda 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik ve yürürlükte bulunan diğer mevzuat hükümlerine uyularak belediye başkan yardımcılığı kadrolarına atama yapıldığı, yapılan sınavsız atamaların bu yönteminin mutat hale getirilmesi amacıyla yapılmadığı ve hizmet gereksinimleri dikkate alınarak gerçekleştirildiği; ayrıca, 2024 yılında belediye başkan yardımcısı kadrosuna ataması yapılan kişilerin müdür kadrosuna atanma şartlarını taşıyan kişilerden oluştuğu ifade edilmiştir.

Ancak, yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere 2019-2024 döneminde belediye başkan yardımcılığından müdür kadrosuna toplamda 18 kişinin sınavsız şekilde ataması yapılmış ve bu yöntem Belediye nezdinde mutat bir atama usulü olarak kullanılmıştır.

Bu nedenle müdürlük kadrolarına 657 sayılı Kanun ile Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olarak görevde yükselme sınavları sonucunda başarılı olan personel arasından asaleten atama yapılması, başkan yardımcılığından sınavsız müdür kadrolarına atanmanın ise istisnai bir düzenleme olarak görülüp genel uygulamaya dönüştürülmemesi gerekmektedir.