ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde, ücretsiz su kullanımının olduğu yerlerde sayaç bulunmaması nedeniyle su tüketiminin ölçülemediğini ortaya koymuştur. 16 Temmuz 2015 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği, bedelsiz su kullanan abonelerin sayaçla takip edilmesini zorunlu kılarken, 5393 sayılı Belediye Kanunu da belediyelere belirli kuruluşlara indirimli veya ücretsiz su verme yetkisi tanımaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, belediyeye ait çeşitli yapılar ve ibadethaneler için su sayaçlarının bulunmadığı, abonelik işlemlerinin gerçekleştirilmediği ve bu kullanımlar için meclis kararı alınmadığı tespit edilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu kaynaklarının etkin ve hukuka uygun bir şekilde yönetilmesinden sorumlu olanların hesap verme yükümlülüğünü vurgulamaktadır. Bu bağlamda, belediyenin su tüketiminin belirlenmesi amacıyla sayaçların kurulması ve düzenli olarak okunması gerekmektedir. İdare, bulgulara ilişkin gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, ibadethaneler ve belediyeye ait taşınmazlarda su sayaçlarının takılması, aboneliklerin oluşturulması ve meclis kararlarıyla ücretsiz su kullanımının düzenlenmesi, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasını sağlayacaktır.

BULGU: Belediye Birimleri ve Meclis Kararı olmadan Ücretsiz Su Kullanılan Yerlerde Sayaç Bulunmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediye tarafından su tahakkuku yapılmayan yerlerde su sayacı olmaması nedeniyle ne kadar su tüketiminin yapıldığının ölçülmediği görülmüştür.

16.07.2015 tarih ve 29418 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği’nin Bedelsiz su kullanımlarının takibi başlığı altındaki 36’ncı maddesinde; “(1) Bedelsiz su kullanan abonelerden ibadethaneler, halk çeşmeleri ve kamu kurumları tarafından kullanılan sular sayaçtan geçirilir. Bu sayaçlar zaman aralıklarıyla okunur ve sürekli takip edilir.

(2) Bedelsiz su kullanıp abone olmayanlar için abonelik tesis edilir.” denilmiş,

5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun Belediyenin yetkileri ve imtiyazları başlığı altındaki 15’inci maddesinde de;“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:”

“(a) …

(Ek cümle: 12/11/2012-6360/18 md.) Belediye ve bağlı idareler, meclis kararıyla mabetlere, eğitim kurumlarına, yurtlara, okul pansiyonlarına, hastanelere ve cemevlerine indirimli bedelle ya da ücretsiz olarak içme ve kullanma suyu verebilirler.”

Hükümlerine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, Belediyeye ait 7 adet yapı (çeşme, pazar yeri, saat kulesi, hamam, dükkân), 2 adet mezarlık, 4 adet park bahçe, 14 adet camide kullanılan suyun ne kadar olduğunu ölçen su sayacının bulunmadığı, abonelik işlemlerinin yapılmadığı ve kullanılan suyun ücretsiz olacağına dair herhangi bir meclis kararının olmadığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesinde her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu belirtilmiştir. Belediyece su ücretine ilişkin tahakkuk yapılmasa da tüketilen suyun miktarının belirlenmesi için sayaçların bulunması ve belli periyotlarla okunması ile su tüketimine ilişkin verilerin elde edilmesi sağlanacaktır.

İdare cevabında, bulguya esas iş ve işlemlerin yerine getirileceğini belirtmiştir.

Netice itibariyle, şebeke suyu kullanan ibadethanelerin ve belediyenin tasarrufundaki taşınmazların su sayaçlarının takılarak aboneliklerinin tesis edilmesi, ücretsiz olacağına dair meclis kararının alınması, su ücreti tahakkuk ettirilmese de bu yerlerde ne kadar su tüketildiğinin takip edilmesi ile birlikte amacı dışında kullanılan su tüketiminin önüne geçilerek kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması gerekmektedir.