Belediye borçlanla limitleri (Sayıştay)

Batman Belediyesinin, 5393 sayılı Belediye Kanununun 68. Maddesinde belirtilen borçlanma limitlerine uymadığı görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanununun 68/d Maddesinde” Belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketlerin, faiz dâhil iç ve dış borç stok tutarı, en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarını aşamaz. Bu miktar büyükşehir belediyeleri için bir buçuk kat olarak uygulanır.”Aynı maddenin (e) fıkrasında “ Belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketler, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarının yılı içinde toplam yüzde onunu geçmeyen iç borçlanmayı belediye meclisinin kararı; yüzde onunu geçen iç borçlanma için ise meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve İçişleri Bakanlığının onayı ile yapabilir.” Yine aynı maddenin (f) fıkrasının ikinci bendinde “Yukarıda belirtilen usûl ve esaslara aykırı olarak borçlanan belediye yetkilileri hakkında, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmeyen durumlarda 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun görevi kötüye kullanmaya ilişkin hükümleri uygulanır.” Denilmektetir.

Bu hüküm gereğince Batman Belediyesinin 2013 yılı borçlanma limiti ( 2012 yılı gelirleri 121.393.039,65×7.80 yeniden değerleme oranı= 130.861.696,74 liradır.

Buna karşın belediye kayıtlarında 2013 yılında gözüken borçlar ve bu borçların faizleri şöyledir.

Kısa vadeli borçlar                            136.422.259,39

Uzun vadeli borçlar                             51.446.138,15

SGK faiz borçları                                33.642.692,04

Vergi Dairesi faiz borçları                    3.434.860,76

Tedaş faiz borçları                              23.009.916,96

Toplam                                              247.955.867,30

Bu tespitler ışığında, Batman Belediyesinin 2013 yılında 130.861.696,74 liralık borçlanma limitini aşarak 117.094.170,56 lira fazlasıyla 247.955.867,30 liraya ulaştığı görülmektedir.

Belediyenin borçlanma limitlerine riayet etmemesi 5393 sayılı Belediye Kanununun 68. maddesinde uygun görülememiştir.

 Kamu idaresi cevabında: 5393 sayılı Belediye Kanununun 68.maddesine riayet edileceği belirtilmiştir.

 Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında, 5393 sayılı Belediye Kanununun 68.maddesine riayet edileceği belirtilmiş, bunun dışında herhangibir savunma yapılmamıştır.

 Bulgumuzda da belirtildiği üzere, Batman Belediyesinin 2013 yılı borçlanma limitinin 130.861.696,74 TL olmasına rağmen toplam borcunun 247.955.867,30 TL olduğu, böylece borçlanma limitinin 117.094.170,56 TL aşıldığı anlaşılmıştır.

Ancak yaptığımız incelemeler sonucunda, 2013 yılında 10.01.2013 tarih ve 01/32 sayılı Belediye Meclisi kararı ile iller Bankasından 2.000.000,00TL,  06.09.2013 tarih ve 10/483 sayılı Belediye Meclisi kararı ile iller Bankasıdan 3.000.000,00 TL olmak üzere toplam 5.000.000,00 TL, 2012 yılında ise toplam 2.750.000.00TL borçlanma yapıldığı ve bu borçlanmaların ilgili projelerin finansmanında kullanıldığı, bunun dışında borçlanma yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, borcun büyük bölümünün 2009 ve önceki yıllardan devren gelen  borç ve faizlerinden oluştuğu sonucuna varılmıştır. Hal böyle olunca borçlanma limitinin aşılmasında belediyenin 2013 yılı yöneticilerinin kusurunun bulunmadığı düşünülmektedir. Ancak mevcut kamu idaresi yönetiminin belediye borçlarının yasal borçlanma limitine düşürülmesi için gerekli çalışmaları yapması gerekir.

Öneri:

Batman Belediyesinin, 5393 sayılı Belediye Kanununun 68. Maddesinde belirtilen borçlanma limitlerine uyması önerilir.