|
ÖZET: Eskipazar Belediyesi, 2024 yılı içerisinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini, %100 sermayesine sahip olduğu Eskipazar Belediyesi Personel Ltd. Şti.’nden alırken, aynı zamanda çim kesme, ot biçme, kaldırım temizliği ve çöp toplama gibi hizmetleri özel bir firmadan doğrudan temin usulü ile iki ayrı tarihte temin etmiştir. Bu durum, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddelerine aykırılık teşkil etmektedir. Söz konusu kanun, belirli kamu idarelerinin kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımını yasaklamaktadır.
Yapılan denetimlerde, belediyenin bu hizmetleri özel bir firmadan temin etmesi, mevzuat hükümlerine uygun bulunmamıştır. Kamu İdaresi tarafından yapılan açıklamada, 2024 yerel seçimleri sonrası personel yetersizliği ve yaz aylarındaki iş yoğunluğu nedeniyle bu yola başvurulduğu belirtilmiştir. Ancak, bu durumun mevzuata aykırı olduğu kabul edilmiştir. Belediye, gelecekte mevzuat hükümlerine uygun hareket edeceğini ifade etse de, 2024 yılında gerçekleştirilen doğrudan temin işlemleri ve ödemeleri, mevcut yasal düzenlemelere aykırılık taşımaktadır. Bu durum, Eskipazar Belediyesi’nin hizmet alım süreçlerinde dikkatli ve yasal çerçevede hareket etmesi gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Belediye Bütçesinden Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Eskipazar Belediyesi personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini Belediyenin %100 sermayesine sahip olduğu kendi şirketi olan Eskipazar Belediyesi Personel Ltd. Şti. den almakta iken ayrıca 2024 yılında çim kesme, ot biçme, kaldırım temizliği ve çöp toplama gibi personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini özel bir firmadan daha iki ayrı tarihte doğrudan temin usulü ile aldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesi 1/e bendinde: “ 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz.” denilmiş,
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 24 üncü maddesinin sondan bir önceki fıkrasında da; “Bu madde uyarınca hizmet alım sözleşmelerinin feshedilmiş veya iş eksilişi yapılmış sayılacağı tarihten itibaren bu madde kapsamında yer alan idarelerde ve söz konusu şirketlerde, ek 20 nci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yapılamaz.” hüküm getirilmiş,
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 126 ncı maddesiyle eklenip 24.12.2017 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Ek 20 nci maddesinde de; “İl özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebilir.” denilmiştir.
Yukarıya alınan madde hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinde; belediyelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini 375 sayılı KHK nın yürürlüğe girdiği 24.12.2017 tarihinden itibaren, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın, doğrudan hizmet alımı suretiyle belediye şirketine gördürecekleri, bu tarihten sonra 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesi 1/e bendinde belirtilen belediyeler dahil tüm kurumların kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamayacakları ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümlerinin uygulanmayacağı, işçilerin taşeron şirketlerde 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta iken 375 sayılı KHK nın Ek 20 nci maddesi kapsamındaki Belediye şirketlerinde işçi statüsünde çalıştırılmak üzere aktarılması neticesinde bu tarihten itibaren bu madde kapsamında yer alan idarelerde ve söz konusu şirketlerde, ek 20 nci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yapılamayacağı kesin olarak ifade edilmiştir.
Ancak yapılan incelemede, yukarıda yazılı mevzuat hükümlerine aykırı olarak 2024 yılında iki ayrı tarihte çim kesme, ot biçme, kaldırım temizliği ve çöp toplama gibi personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin ayrıca özel bir firmadan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22/d maddesine göre doğrudan temin usulü ile alındığı ve bedellerinin ilgili firmaya ödendiği tespit edilmiştir.
Bulgu konusuyla ilgili olarak Kamu İdaresi tarafından gönderilen cevapta; Belediyenin 2024 yılında yapılan Mahalli idareler seçimlerinin ardından personel yetersizliği ve yaz aylarındaki iş yoğunluğu nedeniyle çim kesme, ot biçme, kaldırım temizliği gibi özel bir firmadan doğrudan temin usulü ile hizmet aldığı, söz konusu hizmetin ise mevzuata aykırılık teşkil ettiğinin görüldüğü, ancak bundan sonraki süreçte mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem yapılmasının sağlanacağı belirtilmiştir.
Her ne kadar idare cevabında bundan sonraki süreçte mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem yapılacağını belirtilmiş ise de Belediyenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini %100 sermayesine sahip olduğu kendi şirketi olan Eskipazar Belediyesi Personel Ltd. Şti. den almakta iken ayrıca 2024 yılında çim kesme, ot biçme, kaldırım temizliği ve çöp toplama gibi personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini özel bir firmadan iki ayrı tarihte doğrudan temin usulü ile alması ve bedelinin ilgili firmaya ödenmesi söz konusu mevzuatlara aykırılık teşkil etmektedir.