ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’nin bütçesinden, belediye faaliyetleriyle ilgisi olmayan ilan bedellerinin karşılandığını ortaya koymuştur. Özellikle yerel seçim dönemine yönelik siyasi içerikli gazete ilanlarının, belediye bütçesinden finanse edildiği tespit edilmiştir. 195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun’un 29. maddesi, resmi ilanların hangi durumlarda geçerli olduğunu belirlerken, 40. maddesi de resmi ilan sayılmayan ve reklam niteliği taşıyan ilanların tanımını yapmaktadır.

Bu yasal çerçeveye göre, belediyeler tarafından yapılan, Belediye Başkanının adaylığının duyurulması veya siyasi parti liderlerinin ziyaretleri gibi ilanlar resmi ilan olarak kabul edilmemektedir. Dolayısıyla, bu tür ilan giderlerinin 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 60. maddesi gereğince kurum gideri olarak değerlendirilmesi ve belediye bütçesinden ödenmesi mümkün değildir. Bu durum, bütçe yönetimi açısından önemli bir hukuki ve mali sorumluluğu gündeme getirmektedir.

BULGU: Belediye Faaliyetleri ile İlgili Olmayan İlan Bedellerinin Belediye Bütçesinden Ödenmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Yerel seçim çalışmalarına yönelik siyasi söylemler içeren gazete ilanlarına ait giderlerin Belediye bütçesinden karşılandığı görülmüştür.

195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun’un “Tarif” başlıklı 29’uncu maddesinde;

“a) Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve yönetmeliklerle yayınlanması mecburi olan (Özel dernekler hariç) veya,

b) Genel ve katma bütçeli dairelerle il özel idareleri, belediyeler, köyler ve İktisadi Devlet Teşekkülleri ve sermayesinin yarısından fazlası kamu hukuku tüzel kişilerine ait bulunan teşekküllerin verdikleri,

Reklam mahiyetini taşımayan ilanlar, resmi ilan sayılır.” denilmekte,

Aynı Kanun’un “Tarif” başlıklı 40’ıncı maddesinde ise;

“Resmi ilan sayılmayan ve gerçek ve tüzel kişiler tarafından gazete ve dergilerde yayınlanmak üzere verilip de reklam mahiyetinde bulunmayan ilanlar, hususi ilan sayılır.

Satışı artırmak gibi ticari gayelerle veya bir şeye veya bir fikre rağbet sağlamak gibi maddi veya manevi bir menfaat temini maksadıyla gazete ve dergilerde yazı, resim veya çizgilerle yapılan ilanlar, reklam sayılır.”

Hükmü yer almaktadır.

Bu hükümler doğrultusunda; belediyeler tarafından gazetelere Belediye Başkanının adaylığının tanıtılması, siyasi parti liderlerinin ziyaretleri gibiilanların resmi ilan sayılamayacağı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak resmi olmayan ilan giderlerinin 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesi kapsamında kurum gideri olarak kabul edilip Kurum bütçesinden ödenmesi mümkün değildir.