|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Çubuk Belediyesi’nin kırsal mahallelerde harç tahsilatına ilişkin önemli bulgular ortaya koymuştur. Rapor, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu çerçevesinde belirlenen harçların, 6360 ve 5216 sayılı Kanunların hükümlerine aykırı olarak alındığını göstermektedir. 6360 sayılı Kanun’un geçici 1’inci maddesi, tüzel kişiliği kaldırılan köylerde bu harçların 31 Aralık 2022 tarihine kadar alınmayacağını belirtmektedir. Ayrıca, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ek 3’üncü maddesi, kırsal mahalle olarak belirlenen yerlerden bu harçların alınmayacağını ifade etmektedir.
Çubuk Belediyesi’nin 4 Ekim 2021 tarihli meclis kararı ve Ankara Büyükşehir Belediye meclisinin 13 Nisan 2022 tarihli onayı ile 57 mahalle kırsal mahalle statüsüne alınmıştır. Ancak, bu statüye sahip olan köylerde yapılan inşaatlar için alınması gereken harçların, yasal düzenlemelere aykırı olarak tahsil edildiği tespit edilmiştir. Örneğin, Aşağıemirler köyünde inşaat ruhsatı verilmesi ve sonrasında yapı kullanma izin belgesi düzenlenmesi sırasında, 2464 sayılı Kanun kapsamında harçların tahsil edildiği görülmüştür. Sonuç olarak, 6360 sayılı Kanun ile mahalleye dönüşen köylerden 31 Aralık 2022 tarihine kadar, 5216 sayılı Kanun’un ek 3’üncü maddesi gereğince kırsal mahalle statüsüne sahip yerlerden ise bu tarihten sonra da harç alınmaması gerektiği vurgulanmaktadır. İlgili idarelerin, bu mevzuat hükümlerine uygun hareket etmesi beklenmektedir. |
BULGU: Belediye Gelirleri Kanunu’nda Belirtilen Harçların Kırsal Mahallelerden de Alınması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Çubuk Belediye meclisince belirlenen ve Ankara Büyükşehir Belediye meclisince onaylanan kırsal mahallelerde 2464 sayılı Belediye Kanunu’nda belirtilen harçların 6360 ve 5216 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olarak alındığı görülmüştür.
6360 sayılı Kanun’un geçici 1’inci maddesinin 15’inci fıkrasında bu Kanuna göre tüzel kişiliği kaldırılan köylerde 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınması gereken vergi, harç ve katılım paylarının 31/12/2022 tarihine kadar (bu tarih dâhil) alınmayacağı ifade edilmiştir.
5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 16.10.2020 tarihinde eklenen ek 3’üncü maddesinde; Köy veya belde belediyesi iken mahalleye dönüşen ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde bulunup sosyo-ekonomik durumu, şehir merkezine uzaklığı, belediye hizmetlerine erişebilirliği, mevcut yapılaşma durumu ve benzeri hususlar dikkate alınarak ilgili ilçe belediye meclisinin kararı ve teklifi üzerine büyükşehir belediye meclisinin kararı ile kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alan olarak belirlenen yerlerden; 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınması gereken bina inşaat harcı ile imarla ilgili harçların alınmayacağı, bu madde uyarınca kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alan olarak belirlenen yerler hakkında 12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun geçici 1’inci maddesinin onbeşinci fıkrasının uygulanmayacağı ifade edilmiştir. Bunun yanında 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun ek 3’üncü maddesine dayanılarak çıkartılan Kırsal Mahalle ve Kırsal Yerleşik Alan Yönetmeliği’nde de konuyla ilgili detaylı açıklamalar yapılmıştır.
İlçe sınırları içerisindeki mahallelere yönelik 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun Ek 3’üncü maddesine atıfta bulanarak alınan Çubuk Belediye meclisinin 04.10.2021 tarih ve 180 sayılı kararının Ankara Büyükşehir Belediye meclisince görüşüldüğü ve büyükşehir belediye meclisinin 13.04.2022 tarih ve 759 sayılı kararıyla Çubuk ilçesindeki 57 adet mahallenin kırsal mahalle olarak belirlendiği görülmüştür.
Kırsal mahalle belirlenmesine yönelik alınan bu kararlar ile 6360 sayılı Kanun ile mahalleye dönüşen köylerden 31.12.2022 tarihine kadar alınmaması gereken 2464 sayılı Kanun’da belirtilen vergi ve harçların 31.12.2022 tarihinden sonra da belediyece alınmaması sağlanmıştır. Ancak, 6360 sayılı Kanun ile mahalleye dönüşen ve 5216 sayılı Kanun gereğince kırsal mahalle statüsüne kavuşan köylere yapılan inşaatlar ve buna ilişkin tahsil edilen ücretleri incelenmiş ve başvuru sahiplerinden alınmaması gereken harçların alındığı görülmüştür. Örneğin; 6360 sayılı Kanun ile mahalleye dönüşen ve daha sonra kırsal mahalle olarak belirlenen Aşağıemirler köyüne başvuru üzerine 15.12.2021 tarihinde inşaat ruhsatı verilmiş ve 2464 sayılı Kanun’da yer alan bina inşaat harcı ile imar harçlarından olan proje tasdik harcı tahsil edilmiştir. Aynı inşaat bittikten sonra 14.12.2022 tarihinde yapı kullanma izin belgesi düzenlenmiş ve imar ile ilgili harçlardan olan yapı kullanma izin harcı tahsil edilmiştir.
Bulguya istinaden İdarece gerekli özenin gösterileceği belirtilmiş olup, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği 6360 sayılı Kanun ile mahalleye dönüşen köylerden 31.12.2022 tarihine kadar, 5216 sayılı Kanun’da geçen ek madde 3 kapsamında kırsal mahalleye dönüşen yerlerden ise kırsal mahalle statüsünün devamı boyunca 2464 sayılı Kanun’da belirtilen vergi ve harçların alınmaması gerekmektedir.