|
ÖZET: Belediye gelirlerinin bazı kalemlerinde tahsilat oranlarının düşük olduğu tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin bütçe gelir kesin hesap cetvelinde yer alan bazı gelir kalemlerinin tahsilat oranları beklenen düzeyin altında kalmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu, belediye başkanına gelirlerin takip ve tahsilatından sorumlu olma yükümlülüğü getirmektedir. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, mali hizmetler birimi ve muhasebe yetkilisinin gelirlerin tahakkuk ve tahsilat işlemlerini yürütme görevini üstlendiğini belirtmektedir.
2024 yılı hesap incelemesi sonucunda, tahakkukun tahsilata dönüşme oranı düşük kalan bazı önemli gelir kalemleri belirlenmiştir. Örneğin, bina vergisi tahsilat oranı %32,34, arsa vergisi %58,41, arazi vergisi %49,64 ve işyeri binalarına ait çevre temizlik vergisi %38,56 olarak kaydedilmiştir. Belediye, zamanında ödenmeyen gelirlerin takibi için mevzuat hükümlerinin uygulanacağını bildirmiştir. Bu bağlamda, düşük tahsilat oranlarına sahip gelir kalemleri için etkin takip ve tahsilat süreçlerinin mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesi gerekmektedir. Kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve vergi adaletinin sağlanması amacıyla, ilgili birimlerin gerekli tedbirleri alması önem arz etmektedir. |
BULGU: Belediye Gelirlerinden Bazılarının Tahsilat Oranlarının Düşük Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin “Bütçe Gelir Kesin Hesap Cetveli”ni oluşturan gelir kalemlerinden bazılarının tahsilat oranlarının düşük düzeyde kaldığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ”Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde belediye başkanına, belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek gibi görevler vermiş ve bu hususlarda belediye başkanına sorumluluk yüklemiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 60’ıncı ve 61’inci maddelerinde; idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek görev ve sorumluluğunun mali hizmetler birimi ve muhasebe yetkilisinde olduğu belirtilmiş; aynı Kanun’un 38’inci maddesinde ise, kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu olduğu ifade edilmiştir
Bu doğrultuda Belediyenin vergi/kira/para cezası gelirlerinin de tahakkuk ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun olarak zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasına ilişkin görev ve sorumluluk İdarenin Üst Yönetici ile Mali Hizmetler Müdürlüğünün uhdesindedir.
İdarenin 2024 yılı Hesabının incelenmesi neticesinde; Bütçe Gelir Kesin Hesap Cetvelinde önemli görülen, ancak tahakkukun tahsilata dönüşme oranı düşük kalan bazı gelir kalemleri aşağıda gösterilmiştir.
– Bina Vergisi Tahsilat Oranı %32,34
– Arsa Vergisi Tahsilat Oranı %58,41
– Arazi Vergisi Tahsilat Oranı %49,64
– İşyeri Binalarına Ait Çevre Temizlik Vergisi Oranı %38,56
Belediye cevabında; Belediye gelirlerinden zamanında ödenmiyenlerin takibi için mevzuat hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, tahakkukun tahsilata dönüşme oranları düşük seviyede kalan gelir kalemleri için takip ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yapılması, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasını, mükellefler arasında vergi adaletinin sağlanmasını teminen, gelirlerin zamanında tahsilini sağlamaya yönelik sistemlerin kurulması, etkin bir şekilde işletilmesi ve hukuki prosedürlerin kanunlarda belirtilen süreler içinde uygulanması ile ilgili olarak İdare Üst Yöneticisi ve ilgili birimlerce gerekli tedbirler alınmalıdır.