|
ÖZET: Belediye Kreşi, sosyal tesisler kapsamında işletilmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Nazmiye Yeşilyurt Kreşi’nin işletme giderleri, mevzuat gereği belediye bütçesinden karşılanmamalıdır. 31.12.2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’in ilgili maddeleri, sosyal tesislerin bütçelerinin ayrı tutulması gerektiğini ve personel istihdamına ilişkin sınırlamaların göz önünde bulundurulmasını öngörmektedir.
2024 yılı itibarıyla, Nazmiye Yeşilyurt Kreşi’nin giderleri 8.062.667,13 TL, gelirleri ise 8.187.383,32 TL olarak kaydedilmiştir. Mevcut durumda, gelir fazlası bulunsa da, kreşin sosyal tesis statüsünde işletilmesi ve muhasebesinin ayrı tutulması gerekmektedir. Kamu İdaresi, kreşin sosyal devlet anlayışı çerçevesinde çalışan annelere destek amacıyla kurulduğunu belirtmiş, ancak ilgili mevzuata uygun hale getirilmesi için gerekli adımların atılacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, Nazmiye Yeşilyurt Kreşi’nin sosyal tesisler kapsamında işletilmesi gerektiği vurgulanmakta, mevzuata uygun düzenlemelerin yapılması ve denetim bulgularının dikkate alınarak iyileştirmelerin sağlanması gerektiği belirtilmektedir. |
BULGU: Belediye Kreşinin Sosyal Tesisler Kapsamında İşletilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyeye ait Nazmiye Yeşilyurt Kreşinin sosyal tesisler kapsamında işletilmediği görülmüştür.
31.12.2023 tarih ve 32416 (5. mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2024-1 sayılı Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’in “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde;
“(1) Bu Tebliğin amacı, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu bankaları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal ve destek amaçlı tesislerden dinlenme amacıyla veya diğer amaçlarla yararlanacaklardan alınacak yemek, konaklama ve diğer hizmet bedellerinin tespitinde ve elde edilen gelirlerin kullanımında uyulacak usul ve esasları belirlemektir.” denilmektedir.
Aynı Tebliğ’in “Ortak Hususlar” başlığı altındaki 7’nci maddesinde;
1) Kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin işletme giderleri için ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerinden herhangi bir katkıda bulunulmaması esastır.
Bu tesislerde merkezden geçici görevle gönderilecek personel sayısı asgari seviyede tutulur ve 2023 yılında görevlendirilen personel sayısı hiçbir şekilde aşılamaz.
Bu tür yerlerde, 2024 yılında, merkezi yönetim bütçesi ile döner sermaye ve fonlardan ücret ödenmek üzere ilk defa personel istihdam edilemez. Ancak, ücreti sosyal tesis işletme gelirlerinden karşılanmak üzere ilk defa personel istihdamı yapılabilir.
Kuruma ve/veya mensuplarına yardım ve hizmet amacıyla kurulmuş olan fon, vakıf, dernek ve benzeri kuruluşlar eliyle işletilen tesislere kurum bütçesinden doğrudan veya dolaylı olarak katkıda bulunulamaz.
hususları hüküm altına alınmıştır.
Görüldüğü üzere, kurum ve kuruluşların bütçelerinden sosyal tesis işletme giderlerinin karşılanmaması esası benimsenmiştir. Personel giderlerine istisna getirilerek bir önceki yıl mevcut personel sayısı aşılmamak kaydıyla (aşan kısım sosyal tesis işletme bütçesinden karşılanmalı) merkezden geçici görevle personel görevlendirilebilecektir.
Belediye ödeme emri belgeleri ve muhasebe kayıtlarının incelenmesi neticesinde; 2024 yılında, Belediye bütçesinden yapılan Nazmiye Yeşilyurt Kreşi giderlerinin 8.062.667,13 TL; gelirlerinin ise 8.187.383,32 TL olarak gerçekleştiği tespit edilmiştir. Her ne kadar 124.716,19 TL gelir fazlası olmakla birlikte, mevzuat uyarınca sosyal tesisler arasında sayılan kreşin ayrı işletilerek muhasebesinin ayrı tutulması gerekmektedir.
Nazmiye Yeşilyurt Kreşinin sosyal tesisler kapsamında işletilmeyip gelir ve giderlerinin Belediye bütçesine dahil edilmesi yukarıda yer verilen Tebliğ hükümlerine aykırıdır.
Kamu İdaresinin cevabında, bahse konu Kreşin sosyal devlet anlayışı doğrultusunda özellikle çalışan annelerin çocuk bakımına destek olmak üzere kurulduğu, ancak ilgili mevzuat hükümlerine uygun hale getirilmesi yönünde gerekli çalışmaların başlatıldığı belirtilmiştir. Kreşin, sosyal tesis statüsünde değerlendirilmesi için gerekli idari ve mali düzenlemelerin yapılması; işletme giderlerinin belediye bütçesinden karşılanmaması yönünde gelir-gider dengesinin sağlanması; personel istihdamına ilişkin sınırlamalara riayet edilmesi hususlarına dikkat edileceği ve sürecin mevzuata uygun yürütülmesi amacıyla denetim bulgularının rehberliğinde gerekli iyileştirmelerin yapılacağı ifade edilmiştir. Ancak, yapılacak çalışmaların 2024 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, Belediye Kreşinin sosyal tesisler kapsamında işletilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.