|
ÖZET: Ağrı Belediyesi’nin 2023 yılı kesin hesabı, Belediye Meclisi tarafından zamanında onaylanmamıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 17. maddesi, kesin hesabın kabul yetkisini belediye meclisine vermekte; 64. madde ise bu hesabın belediye başkanı tarafından nisan ayında encümene sunulacağını ve mayıs ayında mecliste görüşülerek karara bağlanacağını belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, kesin hesabın Nisan ayında sunulması gereken Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 15.04.2024 tarihinde başkanlığa iletildiği, fakat başkanlık tarafından geri gönderildiği tespit edilmiştir. Bu durum, Mayıs ayı meclis toplantısında kesin hesabın görüşülmesini engellemiş ve sürecin gecikmesine yol açmıştır.
Kesin hesabın Haziran sonunda encümene sunulması ve Temmuz ayı meclis toplantısında kabul edilmesi, yasal sürelerin ihlaline neden olmuştur. Bu gecikme, mevcut mali yılın bütçesi üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir ve bir sonraki yılın bütçe hazırlık sürecinde sapmalara yol açabilir. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 5393 sayılı Belediye Kanunu’ndaki denetim süreçlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini engelleyebilir. Bu tür gecikmeler, belediye meclisinin görevlerini yerine getirmemesi durumunda, İçişleri Bakanlığı’nın bildirimi ile Danıştay kararıyla meclisin feshedilmesine kadar gidebilir. Dolayısıyla, kesin hesabın zamanında onaylanması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Belediye Meclisince Kesin Hesabın Geç Onaylanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Ağrı Belediyesinin 2023 yılı kesin hesabının belediye meclisince zamanında kabul edilmediği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 17’nci maddesinde kesin hesabı kabul etme yetkisi belediye meclisine verilmiştir. “Kesin hesap” başlıklı 64’üncü maddesinde ise kesin hesabın belediye başkanı tarafından hesap döneminin bitiminden sonra nisan aynı içerisinde encümene sunulacağı ve mayıs ayı içerisinde belediye meclisince görüşülerek karara bağlanacağı ifade edilmiştir. Devam eden fıkrada kesin hesabın görüşülmesi ve kesinleşmesinde bütçeye ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.
Yine aynı Kanun’un “Meclisin Feshi” başlıklı 30’uncu maddesinin (a) fıkrasında; Belediye meclisinin kendisine kanunla verilen görevleri süresi içinde yapmayı ihmal etmesi ve bu durumun belediyeye ait işleri sekteye veya gecikmeye uğratması durumunda İçişleri Bakanlığının bildirimi üzere Danıştay kararı ile meclisin feshedileceği ifade edilmiştir.
09.10.2005 tarih ve 25961 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Belediye Meclis Çalışma Yönetmeliği’nin 14’üncü maddesinde; bütçe ve kesin hesabın tümüyle reddedilemeyeceği ancak değişiklik yapılarak kabul edilebileceği belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 40’ncı maddesinde; Kesin hesabın mali hizmetler birimi tarafından mali yılın bitiminden itibaren hazırlanarak üst yönetici tarafından Nisan ayı içerisinde encümene sunulacağı, encümenin en geç nisan ayı sonuna kadar inceleyip görüşüyle birlikte meclisin mayıs ayı toplantısında görüşülmek üzere üst yöneticiye sunacağı ifade edilmiştir. Devam eden fıkrada kesin hesabın haziran ayı sonuna kadar Sayıştay Başkanlığına gönderileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Ağrı Belediyesi’nin 2023 yılı kesin hesabının Nisan ayında encümende görüşülmesi amacıyla Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 15.04.2024 tarihinde Belediye Başkanlığına sunulduğu, ancak Başkanlık tarafından Mali Hizmetler Müdürlüğüne geri gönderildiği, bu nedenle kesin hesabın Mayıs ayı Meclis toplantısına sunulmadığı ve yasal süresi içerisinde mecliste onaylanmadığı, sürecin devamında kesin hesabın Haziran ayı sonunda encümene sunulduğu ve Temmuz ayı Meclis toplantısında kabul edildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli özen gösterilerek mevzuat hükümlerine uyulacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; bir önceki mali yıl kesin hesabının belediye meclisince mayıs ayı içerisinde aynen veya değiştirilerek kabul edilmesi ve haziran ayı içerisinde Sayıştay Başkanlığına sunulması gerekmektedir. Kesin hesabın onaylanmaması veya geç onaylanması durumunda mevcut mali yılın bütçesine dair analizlerin yapılmasını ve bir sonraki yılın bütçe hazırlık sürecini olumsuz etkileyebilir. Önceki yılın mali performansına dair analizlerin zamanında yapılamaması, bütçe hazırlık sürecinde sapmalara ve tahmin hatalarına yol açabilir. Bu durum belediyenin bütçe disiplinini koruma noktasında ciddi riskler doğurabilir.
Ayrıca bu durum 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda yer alan iç ve dış denetimin sağlıklı bir biçimde yapılamamasına neden olabilir.
Kaldı ki 5393 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesine göre kesin hesabın geç onaylanması durumu, belediye meclisinin kanunla kendisine verilen görevi ihmal etmesi ve bu durumun belediyeye ait işleri sekteye uğratması veya gecikmeye uğratması durumunda İçişleri Bakanlığının bildirimi üzerine Danıştay kararı ile meclis feshedilebilir.
Bu itibarla, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 64’üncü maddesi gereğince kesin hesabın zamanında onaylanması gerekmektedir.