Belediye meclisinin toplantı yeter sayısı sağlanmadan karar alması (Danıştay)

……. Belediye Meclisinin 10.6.1985 günlü kararına 1580 sayılı Belediye Kanununun 73 üncü maddesine göre yapılan itiraza ilişkin 12.6.1985 günlü itiraz dilekçesiyle bu konudaki Valilik mütalâası, İçişleri Bakanlığının 13.8.1985 günlü ve Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü İşlemler 521-85-65-10/25653 sayılı yazısıyla Danıştay Başkanlığına gönderilip Dairemize havale edilmiş olmakla incelendi.

12.6.1985 günlü itiraz dilekçesinde aynen:

” ……. Belediye Meclisinin, Yasa uyarınca yapmış olduğu 10.6.1985 günlü olağan yıllık toplantısında alınan kararların, usul ve yasa hükümleri karşısında hukuken yok sayılması gerektiğinden, İPTAL EDİLMESİNE ilişkin itirazlarımızın sunulmasıdır.

A – İtiraz edenlerden, Bizler C.A. ve A.Ö., 1580 sayılı Yasanın 73. maddesinde öngörülen alakadar kişiler durumunda bulunmaktayız.

Meclis toplantısında gündemde bulunan Meclis Başkan Vekillerine adaylıklarımızı koymuş bulunmaktaydık. Bu itibarla itiraza yetkili kişiler durumundayız.

İtiraz eden diğer kişiler olarak, hukuken yok sayılması gereken kararlardan amme intizamı da zarar göreceğinden, bizlerin de itiraza yetkili kabulümüz gerekir inancındayız.

B – İTİRAZ NEDENLERİ:

1. 1580 sayılı Belediye Yasasının 59. maddesinin son bölümünde “Meclisin çalışma usulünün, İçişleri Bakanlığınca tespit olunacak talimatnameye göre yürütüleceğini” amir bulunmaktadır. Belediye Yasasının 29. maddesine dayanılarak çıkartılan 10.8.1930 tarih ve 9824 numaralı TALİMATNAMEYE ilişkin kararname uyarınca, Md. 1; Belediye Meclislerinde reis, reis vekilliği ve kâtiplik ve belediye encümen azalığı gibi azadan herhangi birinin herhangi bir işe intihabı gizli reyle yapılır” denilmekte, devamında ANCAK, kanunda belirtilmeyen sair konularda açık oylama yapılabileceği kabul edilmektedir.

“10.6.1985 günlü Belediye Meclisinin toplantısında gündem gereğince Meclis Başkan Vekilleri seçimine geçilmiş, yapılan ÜÇ TUR OYLAMADA Belediye Başkanı”nın oyu ile birlikte 13 : 13 sonuç alınmış, ancak açık oylamalarda Belediye Başkanının oyunun eşitlik halinde iki oy sayılacağı nedenle, üçüncü bir tur oylamadan do sonuç alınmayınca, E.A. ve arkadaşları ile H.Ş. ve arkadaşları tarafından verilen iki ayrı önerge ile açık oylama yapılması yolundaki teklifleri açık oylama sonucu Başkan”ın iki oyu sonucu kabul edilerek seçimlere geçilmiştir.”

Yapılan seçimlere ve usul ve yasaya açıkça aykırılık nedeniyle katılmadığımızdan, gündem uyarınca seçimler ve diğer konular sonuçlandırılmış bulunmaktadır.

İçişleri Bakanlığı”nın 9.1.1965 gün ve 621-305-357/365 sayılı mütalâasında “Gizli oyla yapılan seçimlerle oylamada eşitlik halinde yapılacak işlem, oylamaya devam olunması, bundan da sonuç alınmadığı takdirde eşit oy alanlar arasında ad çekme yoluna gidilmesi” yolundadır.

Belirttiğimiz mütalâa yanında Danıştay ilgili dairesinin çeşitli kararlarında, oylardaki eşitlik halinde başkanın bulunduğu tarafın tercih edileceği yolundaki hükmün ancak açık oylamalarda hüküm ifade edeceği,

Gizli oylamalardaki eşitlik halinde oylamaya devam olunacağı, yine sonuç alınmadığı takdirde ad çekme yoluyla sonuca varılacağı, Belediye idaresiyle ilgili olarak yapılacak (bu görevlerle ilgili olarak) seçimlerin gizli oyla yapılacağı, şeklinde birçok kararları ve bu yoldaki Dava Daireleri Genel Kurulu”nun kararları bulunmaktadır.

2. Gündemin ilk sırasında yer alan seçimlerin belirtilen nedenlerle gizli oyla yapılmadan Belediye İdaresiyle ilgili görevler için yapılan açık oylama sonucu bu kurallar teşekkül ettirildiğinden, bu seçim sonuçları hukuken yok sayılması gerekecektir.

Gündemin bir kısmının kenlemyekün kabul edilip diğer bölümünün muteber addolunması da mümkün değildir.

“Bu durumda seçimlerden sonraki gündem maddelerinde alınan kararların da yok sayılması gerekecektir.”

3. Belediye Yasasının 73/son maddesi uyarınca Valilik Makamından konu hakkında karar verilinceye kadar, meclis kararlarının tatbik ve icrasının tehir edilmesini de talep edeceğiz.

SONUÇ OLARAK:

……. Belediye Meclisinin 10.6.1985 günlü olağan yıllık toplantısının yok sayılarak, alınan kararların iptaline karar verilmesini saygılarımızla diliyoruz.” denilmektedir.

……. Valiliğinin 25.7.1985 günlü ve Mahalli İdareler Bürosu Ma. İd. 1/583 sayılı yazısında da aynen:

“İlimiz Merkez Belediye meclisi üyelerinden C.A. ve 12 arkadaşının belediye meclisinin 10.6.1985 günlü toplantılarında alınan karara itirazlarıyla ilgili görüşümüz aşağıda arz olunmuştur.

Belediye meclisi üyelerinden C.A. ve 12 arkadaşının imzalarını taşıyan ilişikte sunulan 12.6.1985 tarihli itiraz dilekçesinde Belediye meclisinin çalışma usulüne dair, Belediye Kanununun 59. maddesi gereğince düzenlenen yönetmeliğin 1. maddesinde seçimlerin gizli oyla yapılacağı belirlenmiş olduğu halde bu hüküm uygulanmayarak adı geçen meclis toplantısında belediye başkan vekilleri, katipler ve belediye başkan vekilinin açık oyla seçildiği ileri sürülerek bu husustaki meclis kararının 1580 sayılı Belediye Kanununun 73. maddesi gereğince Danıştay”ca iptali istenmektedir.

1580 sayılı Belediye Kanununun 73. maddesinde belediye meclisleri tarafından verilen kararlardan 71 ve 72 nci maddelerde yazılı hususların dışındaki kararların kesin olduğu ve bu kararlara karşı usulen ilan tarihinden itibaren 10 gün zarfında il merkezi olan beldelerde belediye başkanı veya alakadarlar tarafından İçişleri Bakanlığına müracaatla itirazda bulunabileceği ve itirazın Danıştay”ca karara bağlanacağı belirtilmiş bulunmaktadır.

İtiraza konu olan karar Belediye Kanununun 71 ve 72 nci maddelerinde yazılı hususlar dışında bulunmakta ve bu bakımdan 73 üncü maddenin kapsamına girmekte ve konu itiraz edenler tarafından doğrudan idari yargıya başvurularak idari dava konusu yapılmadığından itirazen incelenmesinin uygun olduğu düşünülmektedir.

Adı gecen 73 üncü maddede Belediye başkanı ve arkadaşlarının itiraza yetkili oldukları belirtilmekte ve Danıştay Genel Kurulunun 18.4.1966 gün ve E. 1966/115, K. 1966/132 sayılı kararında alakadar kelimesinin kararlardan hak ve menfaati hallerden olan kimse olarak anlaşılması gerektiği ifade olunmaktadır. İtiraz edenler itiraz dilekçelerinde meclis başkan vekilliklerine adaylıklarını koymuş bulunduklarını ve kanuna aykırı karardan kamu düzeni zarar göreceği için bu bakımdan da itiraza yetkili bulunduklarını ileri sürmektedirler. Görüşlerinin uygun olduğu ve itiraza yetkili oldukları görüşündeyiz.

İlişikte sunulan belediye meclisinin adı geçen toplantısına ait toplantı tutanağının incelenmesinden anlaşılacağı üzere 12.6.1985 günü yapılan toplantıda gündem gereğince meclis başkan vekilleri için gizli oyla seçime geçilmiş ve adaylardan C.A., A.G., E.Ş. ve Y.Y. 3 tur oylamada da 13 er oy almışlar ve oylamada eşitlik vaki olmuştur. Bu durumda Danıştay”ın 9. Dairesince verilen 25.2.1964 gün ve 1964/24-22 ve genel kurulun 16.3.1964 tarihli ve 1964/50-72 sayılı kararı gereğince ad çekme yoluna gidilmesi gerekirken bu yola başvurulmayarak, seçimlerin açık oylama ile yapılmasına dair 6 üye tarafından verilen önerge 12 red oyuna karşılık 13 oyla kabul edilerek, bu karara uyulmuş ve seçimlerin açık oyla yapılmasına geçilmiştir.

Adaylardan E.Ş. ve Y.Y. 13 kabul 12 red oyu almışlar ve C.K. ve A.Ö. çoğunluğu sağlayamamışlardır.

Bu esnada C.A. ve arkadaşları toplantıyı terk ederek oylamaya katılmamışlardır. Tutanakta 12 red oyundan bahsedilmekteyse de 12 üyenin oylamaya katılmasının red olarak yorumlandığı yapılan inceleme sonucu anlaşılmıştır.

Bu şekilde yapılan başkan vekillikleri seçiminden sonra toplantıya ara verilmiştir. 13 üyenin katıldığı ikinci oturumda, Meclisi yöneten başkan M.Ç. kanunen seçimlerin gizli oyla yapılması gerektiğini izah ederek üyeleri ikna etmiş ve gizli oyla seçim yapılması kararlaştırılmış, gizli oyla Meclis başkan vekillikleri, Meclis katipliği, Belediye başkan vekilliği, Encümen üyelikleri seçimleri yapılmış ve 13 er oyla başkan vekilliklerine E.Ş. Y.Y., Katipliklere A.S., H.B., S.A., Belediye başkan vekilliğine S.S., Encümen üyeliklerine C.A. ile İ.D. seçilmişlerdir.

Her ne kadar yukarda temas olunduğu üzere bilahare gizli oyla seçim yapılmışsa da, bu oturumda 1580 sayılı Belediye Kanununun 59 uncu maddesinde belirtilen nisap sağlanmamıştır. Çünkü adı geçen maddede mürettep üye adedinin yansından fazla üye bulunmadıkça mecliste görüşme yapılmayacağı belirtilmiştir. Mürettep üye sayısı 26 olan belediye meclisinin en az 14 üye ile toplanması gerekirken 13 üye ile toplanarak karar alınması adı geçen kanun hükümlerine aykırıdır. Bu sebeple adı geçen kararın iptalinin uygun olacağı görüşündeyiz.”

denilmektedir.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1580 sayılı Belediye Kanununun 59 uncu maddesi hükmüne göre, belediye meclisinin toplantı yeter sayısı, meclis üye sayısının yansından fazlasıdır. 26 üyesi olan ……. Belediye Meclisinin meclis başkan vekili seçimi için yaptığı 10.6.1985 günlü toplantıda ise, 13 üyenin toplantıyı terk ettiği, Meclis toplantısının 13 üye ile sürdürüldüğü ve seçimlerin sonuçlandırıldığı dosyanın incelenmesinden anlaşılmaktadır.

Bu durumda, ……. Belediye Meclisinin 10.6.1985 günlü toplantısında toplantı yeter sayısının sağlanmadığı açık bulunduğundan, itirazın kabulüyle, söz konusu toplantıda alınan Başkan Vekili seçimine ilişkin kararın bozulmasına 13.9.1985 gününde oybirliğiyle karar verildi.