ÖZET: Belediye mülkiyetinde bulunan bazı taşınmazların cins tashih işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtları arasında uyumsuzluk yaratmaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44. maddesi, kamu idarelerinin taşınmaz kayıtlarının usul ve esaslarını belirlemekte, bu çerçevede 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ilgili yönetmelik çıkarılmıştır. Yönetmelikte, cins tashih işlemi, mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtları arasındaki farklılıkların düzeltilmesi olarak tanımlanmıştır.

Yapılan incelemeler sonucunda, bazı taşınmazların cins tashihlerinin gerçekleştirilmediği ve bu nedenle tapu kayıtlarının mevcut kullanım ile örtüşmediği belirlenmiştir. Örneğin, Atatürk Mahallesi 151 ada 34 parsel, Orta Mahalle 164 ada 74 parsel, Alacaatlı Mahallesi 431 ada 2 parsel ve Çayır Mahallesi 179 ada 18 parseldeki taşınmazların tapu kayıtları ile fiili kullanım durumları arasında tutarsızlıklar bulunmaktadır.

Bu bağlamda, tapuda kayıtlı taşınmazların kullanım şekillerinin ve tapu bilgilerinin uyumlu hale getirilmesi, mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi sunması açısından büyük önem taşımaktadır. Cins tashih işlemlerinin gerçekleştirilmesi, maddi duran varlık hesaplarının mevcut duruma uygun olarak düzeltilmesini sağlayacaktır.

BULGU: Belediye Mülkiyetinde Bulunan Bazı Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediye mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların bir kısmının mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının birbiri ile uyumlu olmadığı ve cins tashihi işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınır ve taşınmaz işlemleri” başlıklı 44’üncü maddesinde genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin taşınmazlarının kaydına ilişkin usul ve esasların çıkarılacak yönetmelik ile belirleneceği belirtilmiş, buna istinaden 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çıkarılmıştır.

Anılan Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde cins tashihi; binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi şeklinde tanımlanmış; “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinde, kamu idarelerinin mülkiyetlerinde, yönetimlerinde ve kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılması için gerekli işlemlerin yapılması gerektiği belirtilmiş; “Kayıt değişikliği işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinde ise, kadastro, imar, ifraz, tevhid, cins tashihi, yüzölçümü değişikliği, kat mülkiyeti tesisi, kamuya terk gibi nedenlerle taşınmazda meydana gelebilecek değişikliklerde kayıtların kapatılarak yeni kayıt tesis edilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İdarenin taşınmazlarına ilişkin iş ve işlemlerin incelenmesi neticesinde, taşınmazların bir kısmının cins tashihlerinin yapılmadığı, mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının birbiri ile uyumlu olmadığı tespit edilmiştir. Örnek olarak, Atatürk mahallesi 151 ada 34 parseldeki taşınmazın, orta mahallesi 164 ada 74 parseldeki taşınmazın, alacaatlı mahallesi 431 ada 2 parseldeki taşınmazın ve çayır mahallesi 179 ada 18 parseldeki taşınmazın tapu kaydı ile fiili kullanım hali uyuşmamaktadır.

Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, tapuda kayıtlı olan taşınmazların kullanım şekilleri ile tapu bilgilerinin uyumlu hale getirilerek cins tashihlerinin yapılması aynı zamanda mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi sunmasını sağlamak amacıyla ilgili maddi duran varlık hesaplarının mevcut duruma uygun olarak düzeltilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.