|
ÖZET: Belediye mülkiyetindeki tarların üçüncü şahıslar tarafından işgal edilmesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Denizli Büyükşehir Belediyesi’nin merkez ve ilçelerinde, idareye ait taşınmazların kiraya verilmemesi nedeniyle işgale uğradığı tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediye mallarına yönelik suçların devlet malına karşı işlenmiş sayılacağını ve işgallerin hukuki süreçlerle sonuçlandırılacağını belirtmektedir.
İşgal edilen taşınmazlar için ecrimisil talep edilmesi gerekmekte olup, bu süreçte idarenin zarara uğraması veya işgalcinin kusurunun aranması şart değildir. Ancak, Büyükşehir Belediyesi’nin işgalcilerin tahliyesi için gerekli ihbarname ve yazışmaları yapmadığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, tapuda tarla olarak kayıtlı ancak fiilen mezarlık olan alanlarla ilgili ayrıştırma çalışmalarının yeni başladığı ve bu sürecin hızlandırılması gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, belediyenin mülkiyetindeki alanların işgale maruz kalmaması için ecrimisil alınması ve işgalcilerin tahliyesi konusunda mevzuatın uygulanması büyük önem taşımaktadır. Kamu idaresi, bu konudaki bulgulara katıldığını ve gerekli düzeltici işlemlerin sürdüğünü belirtmiştir. |
BULGU: Belediye Mülkiyetindeki Tarlaların Üçüncü Şahıslar Tarafından İşgal Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Denizli merkez ve diğer ilçelerde İdare mülkiyetinde bulunan çok miktarda taşınmazın (tarla) kiraya verilmediği için işgale maruz kaldığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde; belediye mallarına karşı suç işleyenlerin Devlet malına karşı da suç işlemiş sayılacağı ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı hükmü yer almaktadır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesi kapsamında; ecrimisilin, kusurlu olup olmadığı aranmaksızın, bir malın zilyetliğini, yetkili idarenin izni, sahibinin rızası veya muvafakati dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişilere işgalci (fuzuli şagil) olarak işgal etmesi mukabilinde işletilen hukuki bir süreç olduğu değerlendirilmektedir.
Belediyenin tasarrufu altındaki tarlaların idarenin izni olmaksızın işgalli kullanılması durumunda uygulanacak yaptırımlar, bahsi geçen 75’inci maddede düzenlenmiş olup, buna göre idarenin özel mülkiyetinde veya tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden ecrimisil istenilmesi gerekmektedir. Aynı maddede ecrimisil talep edilebilmesi için, idarenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmadığı, işgal edilen taşınmaz malın idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülki amiri tarafından tahliye ettirilerek idareye teslim edileceği hüküm altına alınmıştır.
Büyükşehir Belediyesinin tasarrufu altında bulunan ve üçüncü şahıslar tarafından işgal edilen söz konusu tarlalar için işgalcilerin tahliyesine ilişkin ihbarname gönderilmediği, mülki amire yazı yazılmadığı ve takibinin yapılmadığı görülmüştür. Ayrıca idare tarafından tapuda tarla olarak gözüküp aslında fiilen mezarlık olan alanlar ile fiili olarak tarla konumunda olan alanlara ilişkin ayrıştırma çalışmaların yeni başladığı görülmüş olup bu çalışmalara öncelik verilmeli ve en kısa sürede tamamlanması gerekmektedir.
Buna göre gerçek kişi tarafından işgal edilip ekilen hasat edilen tarlaların tam tespit edilmesi gerekmektedir. İşgalcilerin tahliyesine ilişkin ihbarname gönderilmesi, mülki amire yazı yazılması ve fuzuli şagilin bitirilmesi sağlanmalıdır. Bunun yanı sıra belediyenin mülkiyetindeki yeri haksız olarak işgal etmesi nedeniyle işgal süresince ecrimisil alınması mevzuat gereğidir. Ancak bu durum, belediyenin mülkiyetindeki yerlerin sürekli ecrimisil alınarak idare edilebileceği, ecrimisilin kira niteliğine dönüştürülebileceği şeklinde yorumlanmamalıdır. Ecrimisil hukuka aykırı bir yararlanmadan dolayı ilgiliden alınan bir tazminattır.
Kamu idaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlerin devam ettiği ifade edilmiştir.
Kamu idaresinin mülkiyetinde bulunan tarlaların ecrimisil alınmadan işgale veya ecrimisil alınmak suretiyle bile olsa işgalin devamına müsaade edilmemeli, belediyenin mülkiyetindeki yerlerin boşaltılmasına yönelik mevzuat uygulanmalıdır.