ÖZET: Belediye mülkiyetindeki bazı taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtları arasında uyumsuzluklar olduğu ve bu taşınmazlara ilişkin cins tashihi işlemlerinin tamamlanmadığı belirlenmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in ilgili maddeleri, cins tashihinin, mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının farklı olduğu durumlarda yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, taşınmazların mevcut durumu ile tapu kayıtlarının uyumlu hale getirilmesi zorunludur.

Yapılan incelemelerde, belediyenin mülkiyetindeki 47 taşınmazın kullanım şekli ile tapu kayıtları arasında tutarsızlıklar tespit edilmiştir. Cins tashihi işlemlerinin yapılmaması, taşınmazların hukuki statüsünün belirsiz kalmasına ve muhasebe kayıtlarının hatalı görünmesine yol açmaktadır. Bu durum, taşınmazların “Orta Mal” veya “Genel Hizmet Alanı” olarak sınıflandırılmasını zorlaştırmaktadır.

Belediye yönetimi, cins değişikliği işlemlerini belirlenen tespitler doğrultusunda gerçekleştireceğini ifade etmiştir. Ancak, idarenin bu süreçleri mevzuata uygun ve zamanında tamamlaması, ayrıca muhasebe ve raporlama işlemlerinin güncel ve doğru bir şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Belediye Mülkiyetindeki Taşınmazlara İlişkin Cins Tashih İşlemlerinin Tamamlanmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediye mülkiyetindeki bazı taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının uyuşmadığı ve bu taşınmazlara ilişkin cins tashihi işlemlerinin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.

Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde cins tashihi; binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi olarak tanımlanmıştır.

Aynı Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinde ise; kamu idarelerinin, mülkiyetlerinde, yönetimlerinde ve kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yapmaları gerekmektedir.

Ayrıca tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülüğün, kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye ait olduğu ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülüklerin kullanıcılar tarafından karşılanacağı ifade edilmiştir.

Buna göre, kamu idarelerinin mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların, mevcut kullanım şekilleri ile tapuda kayıtlı bilgilerinin farklı olması halinde, tapu kayıtlarının taşınmazların mevcut kullanım şekilleri esas alınarak düzeltilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, Belediyenin mülkiyetinde bulunan ve mali tablolarda kayıtlı olan 47 taşınmazın mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının uyuşmadığı tespit edilmiştir.

Cins tashihi işlemlerinin gerçekleştirilmemesi, Belediyeye ait taşınmazların tapu kayıtlarındaki durumunun belirsiz kalmasına ve taşınmazların “Orta Mal” veya “Genel Hizmet Alanı” statüsünde olup olmadığının tespit edilememesine neden olmaktadır. Ayrıca, muhasebe kayıtlarının taşınmazların kullanım durumlarına göre güncellenmemesi, bilançoda taşınmaz değerlerinin hatalı görünmesine yol açmaktadır.

Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle, taşınmazlara ilişkin cins değişikliği işlemlerinin tespitler doğrultusunda belediye imkânları ölçüsünde yapılacağı belirtilmiştir.

İdarenin, taşınmazlara ilişkin işlemleri mevzuata uygun şekilde zamanında tamamlaması ve cins tashihi süreçlerini eksiksiz yürütmesi gerekmektedir. Ayrıca, muhasebe ve raporlama işlemlerinin güncel ve gerçeğe uygun hale getirilmesi sağlanmalıdır.