ÖZET: Belediye mülkiyetindeki bazı taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtları arasında uyumsuzluk olduğu ve cins tashihi işlemlerinin henüz tamamlanmadığı belirlenmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik, cins tashihinin, taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda yapılması gereken bir düzeltme işlemi olduğunu tanımlamaktadır. Yönetmelik, kamu idarelerinin taşınmazların tapu kayıtlarını güncelleyerek bu uyumsuzlukları gidermesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Yapılan denetimlerde, belediyeye ait bazı taşınmazların tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekilleriyle örtüşmediği tespit edilmiştir. Cins tashihi işlemlerinin tamamlanmaması, taşınmazların hukuki durumunun belirsiz kalmasına ve muhasebe kayıtlarının hatalı görünmesine neden olmaktadır. Bu durum, taşınmazların “Orta Mal” veya “Genel Hizmet Alanı” statüsünde olup olmadığının belirlenmesini zorlaştırmaktadır.

Belediye yetkilileri, cins tashihi işlemlerinin İmar Daire Başkanlığı tarafından yürütüldüğünü ve 2025 yılı içerisinde tamamlanmasının planlandığını belirtmiştir. Taşınmazlarla ilgili işlemlerin mevzuata uygun olarak zamanında gerçekleştirilmesi ve muhasebe kayıtlarının güncellenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu sayede, taşınmazların durumu daha net bir şekilde ortaya konulacak ve mali raporlamalar daha sağlıklı hale gelecektir.

BULGU: Belediye Mülkiyetindeki Taşınmazlara İlişkin Cins Tashih İşlemlerinin Tamamlanmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Belediye mülkiyetindeki bazı taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının uyuşmadığı ve bu taşınmazlara ilişkin cins tashihi işlemlerinin tamamlanmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde cins tashihi; binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi olarak tanımlanmıştır.

Aynı Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinde ise; kamu idarelerinin, mülkiyetlerinde, yönetimlerinde ve kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yapmaları gerekmektedir.

Ayrıca tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülüğün, kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye ait olduğu ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülüklerin kullanıcılar tarafından karşılanacağı ifade edilmiştir.

Buna göre, kamu idarelerinin mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların, mevcut kullanım şekilleri ile tapuda kayıtlı bilgilerinin farklı olması halinde, tapu kayıtlarının taşınmazların mevcut kullanım şekilleri esas alınarak düzeltilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, Belediyenin mülkiyetinde bulunan ve mali tablolarda kayıtlı olan taşınmazların bir kısmının mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının uyuşmadığı tespit edilmiştir.

Cins tashihi işlemlerinin gerçekleştirilmemesi, Belediyeye ait taşınmazların tapu kayıtlarındaki durumunun belirsiz kalmasına ve taşınmazların “Orta Mal” veya “Genel Hizmet Alanı” statüsünde olup olmadığının tespit edilememesine neden olmaktadır. Ayrıca, muhasebe kayıtlarının taşınmazların kullanım durumlarına göre güncellenmemesi, bilançoda taşınmaz değerlerinin hatalı görünmesine yol açmaktadır.

Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle, cins tashihi işlemlerinin İmar Daire Başkanlığı tarafından yürütüldüğü ve 2025 yılı içerisinde tamamlanmasının hedeflendiği ifade edilmiştir.

Taşınmazlara ilişkin işlemlerin İdarece mevzuata uygun şekilde zamanında tamamlanması ve cins tashihi süreçlerinin eksiksiz bir biçimde yürütülmesi gerekmektedir. Ayrıca, muhasebe ve raporlama işlemlerinin güncel ve gerçeğe uygun hale getirilmesi sağlanmalıdır.