Belediye Mülkiyetindeki Yapıların İnşaat Ruhsatlarının ve Yapı Kullanma İzin Belgelerinin Bulunmaması (Sayıştay)

BULGU: Belediye Mülkiyetindeki Yapıların İnşaat Ruhsatlarının ve Yapı Kullanma İzin Belgelerinin Bulunmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Belediyenin mülkiyetinde bulunan ve tabloda ayrıntısı gösterilen yapıların inşaat ruhsatlarının ve yapı kullanma izin belgelerinin bulunmadığı görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 5’inci maddesinde, yapı; “Karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesisler” olarak tanımlanmış,
“Yapı ruhsatiyesi” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26 nci maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir.” hükmü,
“Kamuya ait yapı ve tesisler ile sanayi tesislerinde ruhsat” başlıklı 26’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise ; “Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapılara, imar planlarında o maksada tahsis edilmiş olmak, plan ve mevzuata aykırı olmamak üzere mimari, statik, tesisat ve her türlü fenni mesuliyeti bu kamu kurum ve kuruluşlarınca üstlenilmesi ve mülkiyelin belgelenmesi kaydıyla avanprojeye göre ruhsat verilir. (…) ” hükmü öngörülmüştür.
03.07.2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin “Kamu alanlarında yapılacak yapılarda ruhsat” başlıklı 56’ıncı maddesinde; kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapılar; uygulama imar planlarında o maksada tahsis edilmiş ve mülkiyeti belgelenmiş olmak kaydıyla ilgili idarelerden avan projelere göre yapı ruhsatı alınarak inşa edilebileceği düzenlenmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Genel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında;
“Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapılara; imar planlarında o maksada tahsis edilmiş olmak, plan ve mevzuata aykırı olmamak üzere mimari, statik, tesisat fenni mesuliyeti ve her türlü sorumlulukların bu kamu kurum ve kuruluşlarınca üstlenilmesi ve mülkiyetin belgelenmesi kaydıyla avan projeye göre yapı ruhsatı, ilgili kamu kurumlarının geçici kabulünü müteakip yapı kullanma izin belgesi talep üzerine ilgili idaresince düzenlenir.” denilmiştir.
Yukarıdaki yer alan hükümler gereğince mevzuat kapsamında istisna tutulan yapılar hariç olmak üzere tüm yapılar için yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi alınması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, Belediye mülkiyetinde bulunan ve münferit tarihlerde geçici kabulü yapılmış olup bilgileri kurum yetkililerine teslim edilmiş olan 21 adet yapının hem inşaat ruhsatının hem yapı kullanma izin belgelerinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Şöyle ki 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun gereği 2014 yılında Büyükşehir statüsü kazanan Hatay Büyükşehir Belediyesinde bu tarihten itibaren ruhsata tabi olmak üzere yapılmış olan ve aşağıdaki tabloda ayrıntısı gösterilen yapılar için herhangi birinde inşaat ruhsatı ve yapı kullanma izninin bulunmadığı görülmüştür. Diğer taraftan ilgili daire başkanlıkları tarafından yapılan yapılar için İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığına iskân talebinde bulunulmadığı da anlaşılmıştır.
Tablo 12 Ruhsata Tabi Yapılardan İnşaat Ruhsatı ve Yapı Kullanım İzni Olmayanlar

Bu itibarla; bahsedilen yapılar için farklılık arz edecek olmakla birlikte yapı kullanma izin belgelerinin düzenlenebilmesi için Yapı Denetim Uygunluk Raporu, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) İlişiksiz Belgesi, geçici kabul tarihine göre Enerji Kimlik Belgesi ve yapının son haline ilişkin fotoğraflar ile İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığına iskân talebinde bulunularak işlemlerin yürütülmesi sağlanmalıdır.