|
ÖZET: Belediye pazar yerlerinde gerekli hizmet tesislerinin eksik olduğu ve tahsis ücret tarifesinin belirlenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında yer alan ilçe belediyelerinin pazar yerleriyle ilgili düzenlemelerde, Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’in 6. maddesinde belirtilen hizmet tesislerinden birçokunun mevcut olmadığı ortaya çıkmıştır. Bu tesisler arasında zabıta bürosu, çöp toplama alanı, elektronik tartılar, hoparlör sistemi, aydınlatma, güvenlik kameraları ve tuvalet gibi unsurlar yer almaktadır.
Yönetmelik gereği, tahsis ücreti, işgal edilen alanla orantılı olarak belediye meclisince belirlenen işgaliye harcını ifade etmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde pazar yerlerinde gerekli elektronik tartı ve güvenlik kameralarının bulunmadığı, ayrıca satış yerlerinin tahsis ücretine dair herhangi bir tarifeye ulaşılamadığı gözlemlenmiştir. İdare, eksik tesislerin tamamlandığını ve tahsis ücretinin belirlendiğini belirtse de, bu durumu kanıtlayacak belgeler sunulmamıştır. Sonuç olarak, tahsis ücretlerinin toplanmasında olası suistimallerin önlenmesi amacıyla, Belediye Meclisi tarafından tarifelerin belirlenmesi ve Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’in 6. maddesinde belirtilen asgari hizmet tesislerinin sağlanması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Belediye Pazar Yerinde Bulunması Gereken Hizmet Tesislerinin Bir Kısmının Bulunmaması ve Belediye Meclisince Tahsis Ücreti Tarifesinin Belirlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde belirlenen hizmet tesisi ve özelliklerden birçoğunun bulunmadığı ve satış yerlerinin tahsis ücretine ilişkin Belediye Meclisince herhangi bir tarife belirlenmediği görülmüştür.
Pazar yerleri ile ilgili düzenlemelerin yer aldığı Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’in “Pazar yerinde bulunması gereken hizmet tesisleri ve özellikleri” başlıklı 6’ncı maddesinde pazarcı ve üretici satış yerleri, zabıta bürosu, çöp toplama yeri, elektronik tartılar, hoparlör sistemi, aydınlatma sistemi, güvenlik kamerası ve tuvaletin bulunmasının zorunlu olduğu ifade edilerek pazar yerlerinde bulunması gereken hizmet tesisleri ve özellikleri belirlenmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesine göre tahsis ücreti; 2464 sayılı Kanuna göre, işgal edilen alan ile orantılı olarak belediye meclisince belirlenen işgaliye harcını ifade etmektedir.
Yine anılan Yönetmelik’in “Tahsis ücreti” başlıklı 15’inci maddesinde ise tahsis ücretinin, satış yerinin kullanımı sonrasında belediye meclisince her yıl belirlenecek tarifeye göre belediyelerin yetkili kılacakları memur veya kişilerce makbuz karşılığında tahsil edileceği, tahsis ücretinin günlük tahsil edilemediği durumlarda toplu tahsilatların bir aylık süreyi aşmayacak şekilde yapılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Belediye pazar yerinde elektronik tartı ve güvenlik kamerasının bulunmadığı, satış yerlerinin tahsis ücretine ilişkin Belediye Meclisince herhangi bir tarife belirlenmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve belediye pazar yerinde bulunması gereken hizmet tesislerinden eksik olanların tamamlandığı ve satış yerlerinin tahsis ücreti tarifesinin Belediye Meclisi tarafından belirlendiği belirtilmiştir. Ancak, yapılan çalışmalara ilişkin herhangi bir kanıtlayıcı belge gönderilmemiştir.
Sonuç olarak, tahsis ücretlerinin toplanmasında suistimale yol açılmaması adına Belediye Meclisince tarife belirlenmesi ve Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde belirtilen asgari hizmet tesisleri ve özelliklerinin sağlanması gerekmektedir.