ÖZET: Belediye pazar yerlerinde gerekli hizmet tesislerinin eksik olduğu ve tahsis ücreti tarifesinin belirlenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir Olmayan İl Kapsamındaki İlçe Belediyeleri için geçerli olan Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’in 6. maddesi, pazar yerlerinde bulunması gereken hizmet tesislerini ve özelliklerini tanımlamaktadır. Bu tesisler arasında pazarcı ve üretici satış yerleri, zabıta bürosu, çöp toplama alanı, elektronik tartılar, hoparlör sistemi, aydınlatma ve güvenlik kameraları ile tuvalet yer alır.

Denetim sonucunda, mevcut pazar yerlerinde bu hizmet tesislerinin bir kısmının bulunmadığı ve satış yerleri için Belediye Meclisi tarafından herhangi bir tahsis ücreti tarifesi oluşturulmadığı belirlenmiştir. Yönetmelik gereği, tahsis ücreti, işgal edilen alanla orantılı olarak belirlenmeli ve her yıl güncellenmelidir. Ayrıca, tahsis ücretlerinin toplanmasında herhangi bir suistimalin önlenmesi için bu tarifelerin oluşturulması önem arz etmektedir.

İlgili idare, eksik tesislerin tamamlanacağı ve tahsis ücretinin belirlenmesi için Belediye Meclisi’nin harekete geçeceğini bildirmiştir. Dolayısıyla, pazar yerlerinde belirtilen asgari hizmet tesislerinin sağlanması ve tahsis ücretlerinin düzenli bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

BULGU: Belediye Pazar Yerinde Bulunması Gereken Hizmet Tesislerinin Bir Kısmının Bulunmaması ve Belediye Meclisince Tahsis Ücreti Tarifesinin Belirlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde belirlenen hizmet tesisi ve özelliklerden birçoğunun bulunmadığı ve satış yerlerinin tahsis ücretine ilişkin Belediye Meclisince herhangi bir tarife belirlenmediği görülmüştür.

Pazar yerleri ile ilgili düzenlemelerin yer aldığı Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’in “Pazar yerinde bulunması gereken hizmet tesisleri ve özellikleri” başlıklı 6’ncı maddesinde pazarcı ve üretici satış yerleri, zabıta bürosu, çöp toplama yeri, elektronik tartılar, hoparlör sistemi, aydınlatma sistemi, güvenlik kamerası ve tuvaletin bulunmasının zorunlu olduğu ifade edilerek pazar yerlerinde bulunması gereken hizmet tesisleri ve özellikleri belirlenmiştir.

Anılan Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesine göre tahsis ücreti; 2464 sayılı Kanuna göre, işgal edilen alan ile orantılı olarak belediye meclisince belirlenen işgaliye harcını ifade etmektedir.

Yine anılan Yönetmelik’in “Tahsis ücreti” başlıklı 15’inci maddesinde ise tahsis ücretinin, satış yerinin kullanımı sonrasında belediye meclisince her yıl belirlenecek tarifeye göre belediyelerin yetkili kılacakları memur veya kişilerce makbuz karşılığında tahsil edileceği, tahsis ücretinin günlük tahsil edilemediği durumlarda toplu tahsilatların bir aylık süreyi aşmayacak şekilde yapılacağı belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, Belediye pazar yerinde pazarcı ve üretici satış yerleri ile aydınlatma sistemi ve güvenlik kamerasının bulunmadığı, satış yerlerinin tahsis ücretine ilişkin Belediye Meclisince herhangi bir tarife belirlenmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Belediye pazar yerinde bulunması gereken hizmet tesislerinden eksik olanların Belediye imkanları doğrultusunda tamamlanacağı ve satış yerlerinin tahsis ücreti tarifesinin de Belediye Meclisi tarafından belirlendiği ve tahsis ücretlerinin bu tarifelere göre tahsil edileceği belirtilmiştir.

Sonuç olarak, tahsis ücretlerinin toplanmasında suistimale yol açılmaması adına Belediye Meclisince tarife belirlenmesi ve Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde belirtilen asgari hizmet tesisleri ve özelliklerinin sağlanması gerekmektedir.