ÖZET: Belediye pazar yerinde gerekli hizmet tesislerinin eksikliği ve tahsis ücreti tarifesinin belirlenmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’in 6. maddesine göre, pazar yerlerinde bulunması gereken hizmet tesisleri arasında pazarcı ve üretici satış yerleri, zabıta bürosu, çöp toplama alanı, elektronik tartılar, hoparlör sistemi, aydınlatma ve güvenlik kameraları ile tuvaletler yer almaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, bu tesislerin çoğunun mevcut olmadığı ve satış yerlerinin tahsis ücretine ilişkin herhangi bir tarifeye de ulaşılmadığı belirlenmiştir.

Yönetmelik çerçevesinde tahsis ücreti, işgal edilen alanla orantılı olarak belediye meclisi tarafından belirlenen bir harçtır. İlgili yönetmeliğin 15. maddesi, tahsis ücretinin her yıl belirlenen tarifeye göre tahsil edileceğini ve bu ücretlerin toplu olarak bir aylık süreyi aşmayacak şekilde alınabileceğini ifade etmektedir. Ancak, mevcut durumda bu tarifelerin belirlenmediği ve gerekli tesislerin eksik olduğu tespit edilmiştir.

Bu bulgular ışığında, İdare, pazar yerindeki eksikliklerin hızla giderileceğini ve tahsis ücretinin belirlenmesi için Belediye Meclisi’nin gerekli adımları atacağını taahhüt etmiştir. Sonuç olarak, tahsis ücretlerinin doğru bir şekilde toplanabilmesi ve yönetmelikte belirtilen asgari hizmet tesislerinin sağlanması için gerekli düzenlemelerin yapılması önem arz etmektedir.

BULGU: Belediye Pazar Yerinde Bulunması Gereken Hizmet Tesislerinin Bir Kısmının Bulunmaması ve Belediye Meclisince Tahsis Ücreti Tarifesinin Belirlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İdareye ait pazar yerinde Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde belirlenen hizmet tesisi ve özelliklerden birçoğunun bulunmadığı ve satış yerlerinin tahsis ücretine ilişkin Belediye Meclisince herhangi bir tarife belirlenmediği görülmüştür.

Pazar yerleri ile ilgili düzenlemelerin yer aldığı Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’in “Pazar yerinde bulunması gereken hizmet tesisleri ve özellikleri” başlıklı 6’ncı maddesinde pazarcı ve üretici satış yerleri, zabıta bürosu, çöp toplama yeri, elektronik tartılar, hoparlör sistemi, aydınlatma sistemi, güvenlik kamerası ve tuvaletin bulunmasının zorunlu olduğu ifade edilerek pazar yerlerinde bulunması gereken hizmet tesisleri ve özellikleri belirlenmiştir.

Anılan Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesine göre tahsis ücreti; 2464 sayılı Kanuna göre, işgal edilen alan ile orantılı olarak belediye meclisince belirlenen işgaliye harcını ifade etmektedir.

Yine anılan Yönetmelik’in “Tahsis ücreti” başlıklı 15’inci maddesinde ise tahsis ücretinin, satış yerinin kullanımı sonrasında belediye meclisince her yıl belirlenecek tarifeye göre belediyelerin yetkili kılacakları memur veya kişilerce makbuz karşılığında tahsil edileceği, tahsis ücretinin günlük tahsil edilemediği durumlarda toplu tahsilatların bir aylık süreyi aşmayacak şekilde yapılacağı belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, Belediye pazar yerinde çöp toplama yeri, elektronik tartı, hoparlör sistemi, aydınlatma sistemi ve güvenlik kamerasının bulunmadığı, satış yerlerinin tahsis ücretine ilişkin Belediye Meclisince herhangi bir tarife belirlenmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve belediye pazar yerinde bulunması gereken hizmet tesislerinden eksik olanların ivedilikle tamamlanacağı ve satış yerlerinin tahsis ücreti tarifesinin de Belediye Meclisi tarafından belirleneceği ve tahsis ücretlerinin bu tarifelere göre tahsil edileceği belirtilmiştir.

Sonuç olarak, tahsis ücretlerinin toplanmasında suistimale yol açılmaması adına Belediye Meclisince tarife belirlenmesi ve Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde belirtilen asgari hizmet tesisleri ve özelliklerinin sağlanması gerekmektedir.