|
ÖZET: Belediye personel şirketinden gerçekleştirilen personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımlarında, yaklaşık maliyet hesaplamalarının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne uygun olmadığı tespit edilmiştir. 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 20. maddesi, belediyelerin ve bağlı kuruluşların personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri belirli şartlar altında doğrudan alabileceğini belirtmektedir. Ancak, bu hizmetlerin bedelinin tespitinde, ilgili yönetmelik hükümlerine uyulması zorunludur.
Yapılan incelemelerde, Osmangazi Belediyesi Personel A.Ş. aracılığıyla gerçekleştirilen çeşitli hizmet alımlarında, işçilik ücretlerinin yönetmelikte belirtilen brüt asgari ücret üzerinden hesaplanmadığı görülmüştür. Hizmet Alımları Uygulama Yönetmeliği’nin 10. maddesi, personel maliyetinin asgari ücret üzerinden belirlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, söz konusu hizmet alımlarında taraflar arasında sözleşme imzalanması da zorunludur. Kamu İdaresi, yapılan uygulamaların etkinliği esas alarak yürütüldüğünü savunsa da, yaklaşık maliyet hesaplamalarının yönetmelik hükümlerine uygun yapılması gerektiği açıktır. Bu durum, kamu hizmetlerinin etkinliğini sağlamak adına büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Belediye Personel Şirketinden Yapılan Personel Çalıştırmaya Dayalı Hizmet Alımlarında Yaklaşık Maliyet Hesabının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği Hükümlerine Uygun Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye personel şirketinden yapılan personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımlarında yaklaşık maliyet hesaplanırken hizmet alımı ihaleleri uygulama yönetmeliği hükümlerine uyulmadığı görülmüştür.
375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 20’nci Maddesinde:
“İl özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebilir.
Bu madde kapsamındaki şirketlerde işçilerin işe alımı, işçilere ilişkin personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınırları, ilk defa alınacak işçilere ilişkin belirlenecek ölçütleri esas alarak yıllık sınırlamaları ve bu kapsamdaki alımlar ile harcamaları izlemeye ilişkin usul ve esasları belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.”
Hükmü yer almaktadır.
375 Sayılı KHK’nın ek 20’nci maddesi uyarınca çıkarılan 2018/11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın “Hizmetlerin Gördürülmesi” başlıklı 6’ncı maddesinin 3’üncü fıkrasında da bu kapsamda yapılacak personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin bedelinin tespitinde, Hizmet Alımları Uygulama Yönetmeliği’nin yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin hükümlerine uyulması zorunlu olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, bu Usul ve Esaslar’da düzenlenmeyen hususlarda Hizmet Alımları Uygulama Yönetmeliği eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve ilgili diğer mevzuat hükümlerinin uygulanacağı açıklanmıştır. 4’üncü fıkrasında ise bu kapsamdaki hizmet alımlarında taraflar arasında sözleşme imzalanması zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Hizmet Alımları Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde yaklaşık maliyet” başlıklı 10’uncu maddesinde; personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde, personel maliyetinin, tarım dışında ve 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş brüt asgari ücret tutarı ile bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı toplamından az olmamak üzere bulunan maliyetler dikkate alınarak hesaplanacağı, personele asgari ücretin üzerinde ödeme yapılmasının öngörülmesi halinde ise bu ücretin brüt asgari ücretin en az yüzde (%) kaç fazlası olacağının idarece belirlenerek, bu oran üzerinden yaklaşık maliyet hesaplanacağı ve söz konusu oranın idari şartnamede açıkça gösterileceği düzenlenmiştir.
Belediyenin şirketi Osmangazi Belediyesi Personel A.Ş’den personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımı olarak “Osmangazi İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği Hizmetleri”, “Osmangazi Belediyesine Bağlı Hizmet Binalarının Temizlenmesi”, “Park Bahçe Bakımı Hizmeti Alımı”, “Güvenlik Hizmeti Alımı” ve “Destek Personeli Hizmeti Alımı” işleri yapılmaktadır. Yapılan incelemede, bu alımlarda yaklaşık maliyetin hesabında işçilik ücretinin Yönetmelik’te belirtilen hükümlere uygun olarak brüt asgari ücret üzerinden belirlenmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, hizmetin fiili yürütülme biçimi, Bakanlık görüşleri ve yargı kararları dikkate alındığında, belediyenin uygulamalarının kamu hizmetinin etkinliğini esas aldığı ve yargı kararlarıyla uyum içinde olduğu belirtilmektedir. Kamu İdaresi cevabında belirtilen Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.11.2021 tarih ve 2021/1432 sayılı kararı yargıya konu edilen işçi ücretinin belirlenmesine yönelik bir karar olup yukarıda açıklanan yaklaşık maliyetin hesabı ile bir bağlantısı bulunmamaktadır.
Bu itibarla, personel şirketinden yapılan personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımlarında yaklaşık maliyet hesabının Hizmet Alımları Uygulama Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.