|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, belediye sınırları içindeki bazı iş yerlerinden Çevre Temizlik Vergisi tahakkuku ve tahsilatının yapılmadığı tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddesine göre, belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut ve iş yerleri bu vergiye tabi tutulmaktadır. Her yıl ocak ayında, binaların tarifedeki derecelere göre tahakkuk ettirilmesi gereken bu verginin, emlak vergisi ödeme dönemlerinde tahsil edilmesi gerekmektedir.
Keçiören ilçesinde, aktif olarak faaliyet gösteren 28.465 iş yerinin bulunduğu, ancak Zabıta Müdürlüğü verilerine göre sadece 12.633 iş yerinin aktif ruhsatlı olduğu belirlenmiştir. Mali Hizmetler Müdürlüğü verilerine göre ise çevre temizlik vergisi mükellefi sayısı 13.069’dur. Bu durum, vergi mükellefleri arasında önemli bir uyumsuzluk olduğunu ve çevre temizlik vergisinin tahakkuku, takibi ve tahsili süreçlerinde yönetimsel eksiklikler yaşandığını göstermektedir. Sonuç olarak, bu durum belediyenin beklenen gelirleri elde edememesine yol açmakta ve mali tabloların gerçek durumunu yansıtmamaktadır. Kamu idaresi, kaydı olmayan iş yerleri için gerekli incelemeleri yaparak, bu iş yerlerinin beyanen veya resen kaydını oluşturmayı planlamaktadır. |
BULGU: Belediye Sınırları İçerisinde Bunulan Bazı İşyerlerinden Çevre Temizlik Vergisi Alınmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin yetki ve sorumluluk alanı içindeki bazı iş yerlerinin Çevre Temizlik Vergisi tahakkuku ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “ Çevre temizlik vergisi” başlıklı Mükerrer 44’üncü maddesinde; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu belirtilmiştir. İş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisi, belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı ve emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceğinden bahsedilmiştir.
Aktarılan mevzuat hükmü uyarınca belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yer alan iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu belirtilmiştir. Söz konusu verginin her yılın ocak ayında Belediye tarafından tahakkuk ettirilerek emlak vergisi ödeme zamanlarında tahsil edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükmü değerlendirildiğinde, belediye sınırları içinde yer alan ve belediyenin çevre temizlik hizmetlerinden faydalanan tüm iş yerlerinin çevre temizlik vergisine tabi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Belediyenin vergi gelirlerinin incelenmesi kapsamında, Keçiören Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden Keçiören ilçesinde aktif olarak faaliyet gösteren iş yerleri listesi alınmış olup bu verilere göre Keçiören ilçe sınırları içinde 28.465 faal işyeri bulunmakta iken Zabıta Müdürlüğünden alınan aktif ruhsatlı işyeri sayısı 12.633’dür. Mali Hizmetler Müdürlüğü verilerine göre çevre temizlik vergisi mükellefi sayısı ise 13.069’dur.
Vergi Dairesi nezdinde kayıtlı mükellefler ile çevre temizlik vergisi mükellefleri karşılaştırmasında birebir eşleşme beklenemeyecek olsa da idare nezdinde çevre temizlik vergisi mükellefi olarak tahakkuk yapılmamış işyeri sayısının yüksekliği verginin tahakkuku, takibi ve tahsili konusundaki yönetim süreçlerinde kontrol eksikleri bulunduğunu göstermektedir. Uygulama Belediyenin bu kaynaktan sağlaması gereken gelirden mahrum kalmasına ve 600 Gelirler Hesabı ile 800 Bütçe Gelirleri Hesabının olması gerekenden düşük görünmesine neden olmaktadır.
Kamu idaresi bulguya iştirak etmiş olup ilçede faaliyet gösteren işyerlerinden “Çevre Temizlik Vergisine” kaydı olmayanlar için idare tarafından gerekli inceleme ve araştırma yapılarak işyerlerinin kendi rızaları ile beyanen veya resen kayıtlarının yapılacağını belirtmiştir.