ÖZET: Belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren bazı işyerlerinin ilan ve reklam vergisi mükellefiyetlerinin tesis edilmediği tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 12. maddesi, bu alanlarda yapılan her türlü ilan ve reklamın vergiye tabi olduğunu belirtirken, 13. maddesi ise bu verginin mükelleflerinin gerçek veya tüzel kişiler olduğunu ifade etmektedir. Yapılan incelemelerde, 13.654 aktif işyerinin bulunduğu ancak yalnızca 8.913 mükellefiyet kaydının mevcut olduğu belirlenmiştir. Bu durum, önemli sayıda işyerinin ilan ve reklam vergisi mükellefiyetinin kaydedilmediğini ortaya koymaktadır.

Belediye, mükellef olmayan işyerleri arasındaki farkın, bazı işyerlerinde tabela eksikliği, depo gibi reklam unsuru içermeyen alanların varlığı, eksik beyanlar ve birden fazla ruhsatın tek bir ilan reklam kaydıyla takip edilmesi gibi nedenlere dayandığını belirtmiştir. Ancak, bu açıklamalar, tespit edilen yüksek farkı yeterince açıklamamaktadır. Belediyenin sistem güncellemeleri ve saha çalışmaları devam etse de, bu durum mevcut eksik mükellefiyetleri ortadan kaldırmamaktadır.

Sonuç olarak, belediyenin açıklamaları durumu tam olarak izah edememekte ve eksikliklerin giderilmesi için daha etkili bir tespit ve tarh sürecinin uygulanması gerekmektedir. Bu bağlamda, ilan ve reklam vergisi mükellefiyetlerinin daha kapsamlı bir şekilde ele alınması önem arz etmektedir.

BULGU: Belediye Sınırları İçerisindeki Bazı İşyerlerinin İlan ve Reklam Vergisi Mükellefiyetlerinin Tesis Ettirilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediyenin yetki ve görev alanı içinde faaliyet gösteren bazı işyerlerine ilişkin ilan ve reklam vergisi mükellefiyetinin tesisi edilmediği görülmüştür.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 12’nci maddesinde, belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü ilan ve reklamın ilan ve reklam vergisine tabi olduğu; 13’üncü maddede ise, yurt dışından gönderilen ilan ve reklamlar dahil olmak üzere, ilan ve reklamı kendi adına yapan veya yaptıran gerçek veya tüzel kişilerin verginin mükellefi olduğu ifade edilmiştir.

İdarenin gelir işlemlerine yönelik yapılan incelemede; Belediyeden alınan ilan ve reklam vergisi mükellef listesi ile aktif işyeri ruhsatları karşılaştırılmış olup 13.654 adet aktif işyeri bulunmasına rağmen 8.913 adet ilan ve reklam vergisi mükellefinin bulunduğu belirlenmiştir. Bu doğrultuda ilan ve reklam mükellefiyeti tesis edilmeyen önemli miktarda kişi veya kuruluşun bulunduğu tespit edilmiştir.

Belediye göndermiş olduğu cevabında, ilan ve reklam vergisi mükellefi olmayan işyerlerine ilişkin farkın; bazı işyerlerinde tabela bulunmaması, depo gibi reklam unsuru içermeyen alanların varlığı, eksik beyanlar ve birden fazla ruhsatın tek ilan reklam kaydıyla takip edilmesi gibi nedenlere dayandığı ve sistem güncellemesiyle saha çalışmasının devam ettiğini belirtmiştir.

Ancak bulguda belirtilen veriler, belediye sınırları içinde 13.654 aktif işyeri varken yalnızca 8.913 mükellefiyet kaydı bulunduğunu, yani 4.741 işyeri için ilan ve reklam vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediğini ortaya koymaktadır. Cevapta belirtilen gerekçeler bazı istisnai durumlar için geçerli olabilir, fakat bu kadar yüksek sayıdaki farkı açıklamak için yeterli değildir.

Belediyenin sistem güncellemeleri ve saha çalışmaları devam ediyor olsa da bu durum eksik mükellefiyetlerin mevcut olduğunu değiştirmemekte, dolayısıyla bulguda yer alan tespitleri büyük ölçüde doğrulamaktadır. Bu nedenle, belediyenin açıklamaları durumu tam olarak izah etmemekte, eksikliklerin giderilmesi için daha etkin ve kapsamlı bir tespit ve tarh sürecinin uygulanması gerekmektedir.