|
ÖZET: Belediye sınırları içinde ruhsatsız faaliyet gösteren işletmelerin varlığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Bu durum, işyeri açma izin harcının tahsil edilmemesiyle sonuçlanmakta ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. İlgili mevzuat, ilçe belediyelerinin sıhhi ve gayrisıhhî işyerlerini ruhsatlandırma ve denetleme sorumluluğunu açıkça belirtmektedir.
Yapılan denetimlerde, ruhsat almadan faaliyet yürüten işletmelerin bulunduğu gözlemlenmiştir. Bu durum, belediyenin etkin denetim yapmasını engellemekte ve işyeri açma izin harcının tahsil edilmemesine yol açmaktadır. Ayrıca, bu tür işletmelerin varlığı, Belediye Gelirleri Kanunu kapsamındaki diğer gelirlerin de tespit edilmesini zorlaştırmaktadır. Sonuç olarak, ruhsatsız işletmelere yönelik saha çalışmaları yapılması ve işyeri açma izin harcının tahsilat süreçlerinin başlatılması gerekmektedir. Bu adımlar, belediyenin gelirlerini artıracak ve yasal düzenlemelere uyumu sağlayacaktır. |
BULGU: Belediye Sınırları İçinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyet Gösteren İşletmelerin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunan işletmelerin mevcut olduğu ve bu işletmelerden alınması gereken işyeri açma izin harcının tahsil edilmediği görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde; sıhhî işyerleri, 2 ve 3’üncü sınıf gayrisıhhî müesseseler, umuma açık istirahat ile eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek görevinin ilçe belediyelerinin uhdesinde olduğu belirtilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılmayacağı ifade edilmiş olup işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin kapatılacağı hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyeri açılmasının, işyeri açma ve izin harcına tabi olduğu belirtilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca Belediye sınırları içerisinde açılacak işyerlerinin İdare tarafından ruhsatlandırılması ve bu işyerlerinden söz konusu harcın tahsil edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde ilçe sınırları içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak zorunda olduğu halde ruhsatsız olarak faaliyet yürüten işletmelerin bulunduğu görülmüştür.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteren işletmeler, Belediyenin etkin bir denetim görevi yürütememesine, işyeri açma izin harcının tahsil edilememesine ve Belediye Gelirleri Kanunu kapsamındaki diğer gelirlerin de tespit edilememesine neden olmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde, ruhsatsız olarak faaliyet yürüten işletmelere yönelik gerekli saha çalışmalarının tamamlanması ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu kapsamında tahsil edilmesi gereken işyeri açma izin harcına yönelik tahsilat süreçlerinin işletilmesi gerekmektedir.