|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyesi sınırları ve mücavir alan içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işletmelerin varlığını ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi, belediyelere gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri için gerekli izin ve ruhsatları verme yetkisi tanımaktadır. Ayrıca, 3572 sayılı kanun, belediyelerin hudutları içinde bulunan tüm iş yerlerinin ruhsatlandırılmasında yetkili olduğunu belirtmektedir.
10.08.2005 tarihli yönetmelik, ruhsat alınmadan iş yeri açılmasının yasak olduğunu ve bu tür işletmelerin yetkili idareler tarafından kapatılacağını hükme bağlamaktadır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu da işyeri açma izni harcının ödenmesini zorunlu kılmaktadır. Ergani Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün 2024 yılı aktif mükellef kayıtları incelendiğinde, belediye tarafından ruhsat verilmesi gereken 4217 iş yerinden yalnızca 2484’üne ruhsat verildiği, geri kalanlarının ise kaydının bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, belediyenin denetim yaparak ruhsatsız işletmelere gerekli yasal işlemleri uygulaması gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Belediye Sınırları İçinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyet Gösteren İşletmelerin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi sınırları ve mücavir alan içerisinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet yürüten işletmelerin bulunduğu görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin Yetkileri ve İmtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek, (ı) bendinde gayrisıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek belediyenin yetki ve imtiyazları arasında sayılmıştır. Yine, 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendiyle, belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm iş yerleri ile işletmelere iş yeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediyelerin yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.
Öte yandan 10.08.2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri Açılması” başlıklı 6’ncı maddesi ile yetkili idarelerden usulüne uygun olarak iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan iş yeri açılıp çalıştırılamayacağı, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı hükme bağlanmıştır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri Açma İzni Harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde yer alan bir iş yerinin açılmasının iş yeri açma izni harcına tabi olduğu belirtilmiştir.
Ergani Vergi Dairesi Müdürlüğünün 2024 yılı aktif mükellef kayıtları incelendiğinde; Belediye tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi gereken işyeri sayısının 4217 adet olduğu anlaşılmıştır. Belediye kayıtlarına göre ise muaf tutulanlar hariç 2484 tanesine ruhsat verildiği, geri kalan işyerlerinin de ruhsat kaydının bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, idare tarafından denetim yapılarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteren işletmelere bahsedilen mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem yapılması gerekmektedir.