|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işyerlerinin varlığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, işyeri açma izni harcının alınmasını zorunlu kılarken, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 6. maddesi, ruhsat alınmadan işyeri açılmasının yasak olduğunu belirtmektedir. Bu düzenlemelere rağmen, 2022 yılında yalnızca 719 işyerine ruhsat verilmiş, buna karşın toplamda 4752 işyeri faaliyete geçmiştir.
Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığı’ndan elde edilen verilere göre, bu işyerleri arasında ruhsat alma zorunluluğu olmayan serbest meslek erbapları yer almamaktadır. 2022 yılı içerisinde 1541 sermaye şirketinin işe başladığı, ancak ruhsat almadan faaliyet gösteren toplam 4033 işyerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu durum, belediyenin ruhsatlandırma ve denetim süreçlerinin güçlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, ruhsat almadan faaliyet gösteren işyerlerinin sayısının yüksekliği, yerel yönetimlerin etkin kontrol ve denetim mekanizmalarını geliştirmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, işyeri açma ve çalışma ruhsatı süreçlerinin daha etkin bir şekilde yürütülmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Belediye Sınırları İçinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Olmadan Faaliyet Gösteren İşyerlerinin Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteren işyerleri olduğu tespit edilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri Açma İzni Harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılmasının işyeri açma izni harcına tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında;
“Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.”
hükmü yer almaktadır.
Yönetmeliğin yukarıdaki hükümlerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılıp çalıştırılamayacağı açık bir şekilde ifade edilmiştir.
Belediyenin ruhsat ve denetim müdürlüğünden alınan aktif ruhsat listesi bilgisine göre, 2022 yılı içerisinde 719 adet işyerine işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği ve sadece bu işyerlerinden işyeri açma ve çalışma ruhsatı harcı tahsil edildiği tespit edilmiştir.
Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığından alınan belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren mükelleflere ilişkin listenin incelenmesi neticesinde; 2022 yılı içerisinde faaliyete başlayan mükellef sayısının 4752 adet olduğu tespit edilmiştir. Vergi Dairesinden alınan bu işyeri sayısı içerisinde avukatlık büroları, eczaneler, doktor muayenehaneleri, muhasebe büroları, özel eğitim kurumları, noterler gibi belediyeden ruhsat almak zorunda olmayan serbest meslek erbabı olan mükellefler bulunmamaktadır. Yine vergi dairesinden alınan listeye bakıldığında 2022 yılı içinde 1541 adet sermaye şirketinin (anonim ve limited) işe başladığı görülmektedir.
2022 yılında belediye sınırları içerisinde serbest meslek mükellefleri hariç toplam 4752 adet işyerinin açılışı yapıldığı, bunlardan 1541 adedinin sermaye şirketi olduğu ve Belediye tarafından 719 adet işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği dikkate alındığında; Belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren 4033 adet işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyet gösterdiği değerlendirilmiştir.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyet gösteren işyerleri için bunların ruhsatlandırılmasına yönelik çalışmaların yapılması ve bu kapsamda takip, kontrol ve denetim süreçlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi gerekmektedir.