ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye sınırları içindeki bazı işyerlerine ait çevre temizlik vergisinin tahakkuk ettirilmediğini ve bu durumun gelir kaybına yol açtığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun Mükerrer 44. maddesi, belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut ve işyerlerinin bu vergiye tabi olduğunu belirtmektedir. Vergi mükellefiyeti, binaların kullanımının başlamasıyla birlikte devreye girmektedir.

Yapılan incelemeler sonucunda, belediyenin sorumluluk alanında yer alan 100 işyerinden 28’inin çevre temizlik vergisi tahakkukunun yapılmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, belediye sınırları içinde aktif olarak faaliyet gösteren 6932 işyerinden yalnızca 3915’inin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmiştir. Bu durum, düzenli denetim ve yoklama yapılmamasının, idarenin gelir kaybına neden olduğunu göstermektedir.

Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin belirlenmesi ve bu verginin tahsil edilmesi için gerekli önlemlerin alınması önem arz etmektedir. İdarenin, mükellefiyetlerin düzenli bir şekilde takip edilmesi ve vergi tahakkuklarının zamanında yapılması gerekmektedir.

BULGU: Belediye Sınırları İçinde Yer Alan Bazı İşyerlerine İlişkin Çevre Temizlik Vergisinin Tahakkuk Ettirilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

İdare tarafından bazı işyerlerine ilişkin çevre temizlik vergisinin tahakkuk ettirilmemesi suretiyle gelir kaybına neden olunduğu görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı Mükerrer 44’üncü maddesinde; belediye sınırları içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, vergi mükellefinin binaları kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binanın kullanımı ile başlayacağı belirtilmiştir.
Bu bağlamda, bahsi geçen maddenin beşinci fıkrasında yer verilen ve her yıl Tebliğler ile güncellenen tarife dikkate alınarak işyerleri ve diğer şekillerde kullanılan binalar için çevre temizlik vergisi tarh edilmelidir. Tarh edilecek verginin hesabında ise işyerleri için tarifede bulundukları grup ve belediye meclislerince belirlenen dereceye tekabül eden tutarın esas alınması gerekmektedir.
Yapılan incelemede Belediyenin yetki ve sorumluluk sahasında faaliyet gösteren 100 adet işyeri örnekleme yapmak suretiyle seçilmiş olup yapılan yoklama neticesinde 28 adet işyerinin Çevre Temizlik vergisine ilişkin vergi tahakkukunun yapılmadığı tespit edilmiştir.
Ayrıca, Vergi Dairesinden alınan bilgilere göre Belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren aktif işyeri sayısının 6932 adet olmasına rağmen İdare tarafında Çevre Temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilen işyeri sayısının 3915 adet olduğu görülmüştür.
Sonuç olarak, Çevre Temizlik vergisi mükellefiyetine ilişkin denetim, yoklama ve tespitlerin düzenli yapılmaması İdarenin gelir kaybına uğramasına sebebiyet vermekte olup Çevre Temizlik vergisi mükellefi işyerlerinin tespiti ve söz konusu verginin alınması konusunda gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir.