|
ÖZET: Belediye sınırları içinde faaliyet gösteren bazı işyerlerine yönelik çevre temizlik vergisinin tahakkuk ettirilmediği tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi, belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut ve işyerlerinin bu vergiden muaf olamayacağını belirtmektedir. Verginin mükellefleri, binayı kullananlar olup, mükellefiyetin binanın kullanıma başlanmasıyla başladığı ifade edilmiştir. Ayrıca, çevre temizlik vergisinin her yıl Ocak ayında tahakkuk ettirilmesi gerektiği ve emlak vergisi taksit sürelerinde ödenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Aksaray ilinde yapılan incelemelerde, 13.654 aktif işyeri bulunmasına rağmen yalnızca 11.866 işyeri çevre temizlik vergisi mükellefi olarak kaydedilmiştir. Bu durum, işyeri açma ruhsatı almış ancak çevre temizlik vergisi mükellefiyeti bulunmayan işletmelerin varlığını ortaya koymaktadır. Belediye, mükellef olmayan işyerlerinin sayısındaki farkı, kapanan işyerlerinin ruhsat iptali için resmi başvuru yapmamasıyla açıklamaktadır. Ancak, 1.788 işyerine ilişkin verginin tahakkuk ettirilmediği net bir şekilde belirlenmiştir. Mevzuata göre, çevre temizlik vergisi, işyerinin fiilen kullanılıp kullanılmadığına değil, çevre temizlik hizmetlerinden yararlanma durumuna göre tahakkuk ettirilmelidir. Bu nedenle, belediyenin açıklamaları eksik tahakkuk edilen vergi gerçeğini ortadan kaldırmamaktadır. Tüm aktif işyerlerinin tespit edilmesi ve eksik mükellefiyetlerin tamamlanarak tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Belediye Sınırları İçinde Yer Alan Bazı İşyerlerine İlişkin Çevre Temizlik Vergisinin Tahakkuk Ettirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdare hizmet sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerlerinin bir kısmına ilişkin çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44’üncü maddesinde, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu belirtilmiş olup, verginin mükelleflerinin ise binayı kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binanın kullanıma başlanmasından itibaren başlayacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddenin dört ve beşinci fıkrasında çevre temizlik vergisi tarifesi belirtilmiş olup sekizinci fıkrasında ise; işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı hükmü ile işyeri ve diğer şekilde kullanılan binalarla ilgili olarak tahakkuk eden bu verginin her yıl, emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, belediye sınırları içinde yer alan ve belediyenin çevre temizlik hizmetlerinden faydalanan tüm konut, işyerleri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisi mükellefi olması gerekmektedir.
Hesap ve işlemler üzerinde yapılan incelemelerde; Aksaray il sınırları içerisinde 13.654 aktif iş yeri bulunmasına rağmen İşyeri Çevre Temizlik Vergisi mükellefi 11.866 kişi ya da kuruluş bulunmaktadır. Bu doğrultuda İşyeri Açma Ruhsatı Alan ancak Çevre Temizlik Vergisi mükellefiyeti bulunmayan işletmeler olduğu tespit edilmiştir.
Belediye, çevre temizlik vergisi mükellefi olmayan işyeri sayısındaki farkı, kapanan işyerlerinin ruhsat iptali için resmi başvuru yapmaması nedeniyle sistemde pasif hale getirilmemesine bağlamıştır.
Ancak yapılan incelemede, belediye sisteminde kayıtlı 13.654 işyerinden yalnızca 11.866’sının ÇTV mükellefi olduğu, yani 1.788 işyerine ilişkin verginin tahakkuk ettirilmediği net şekilde tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na göre çevre temizlik vergisi, işyerinin fiilen kullanılıp kullanılmadığına değil, çevre temizlik hizmetlerinden yararlanma durumuna göre belediye tarafından resen tahakkuk ettirilmesi gereken bir vergidir. Dolayısıyla belediyenin cevabı, sayısal farkın gerekçesini açıklamaya çalışsa da, eksik tahakkuk edilen vergi gerçeğini ortadan kaldırmamaktadır.
Mevzuat gereği tüm aktif işyerlerinin tespiti yapılarak eksik mükellefiyetlerin tesis edilmesi ve tahakkuk-tahsilat işlemlerinin tamamlanması gerekmektedir.