|
ÖZET: Belediye sınırları içinde yer alan bazı işyerlerine yönelik çevre temizlik vergisinin tahakkuk ettirilmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda gelir kaybına yol açtığı tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre Temizlik Vergisi” başlıklı mükerrer 44. maddesi, belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut ve iş yerlerinin bu vergiye tabi olduğunu belirtmektedir. Verginin her yıl Ocak ayında tahakkuk ettirilmesi ve emlak vergisi taksit sürelerinde ödenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, vergi tutarlarının her yıl yeniden değerleme oranında artırılması öngörülmektedir.
Yapılan incelemeler, iş yeri açma ve çalışma ruhsatına sahip bazı iş yerlerinin çevre temizlik vergisi beyanında bulunmadığını göstermektedir. Kamu İdaresi, ruhsatların tahakkuk işlemlerinin gerçekleştirildiğini belirtse de, bu işlemlere dair bilgi ve belgelerin rapor eklerinde yer almadığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi mükellefiyetine ilişkin denetimlerin ve tespitlerin düzenli bir şekilde yapılmaması, idarenin gelir kaybına neden olmaktadır. Bu nedenle, çevre temizlik vergisi mükelleflerinin belirlenmesi ve verginin tahsil edilmesi için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Belediye Sınırları İçinde Yer Alan Bazı İşyerlerine İlişkin Çevre Temizlik Vergisinin Tahakkuk Ettirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından bazı işyerlerine ilişkin çevre temizlik vergisinin tahakkuk ettirilmemesi suretiyle gelir kaybına neden olunduğu görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre Temizlik Vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesinde; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, iş yerleri ve diğer şekilde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin maddede belirtilen tarifeye göre alınacağı, bu verginin belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı, tahakkuk eden bu verginin her yıl emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği, bu maddede yer alan tutarların her yıl yeniden değerleme oranında artırılacağı ve bu tutarların belirlenmesinde, vergi tutarlarının yüzde beşini aşmayan kesirlerin dikkate alınmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu bağlamda, bahsi geçen maddenin beşinci fıkrasında yer verilen ve her yıl Tebliğler ile güncellenen tarife dikkate alınarak işyerleri ve diğer şekillerde kullanılan binalar için çevre temizlik vergisi tarh edilmelidir. Tarh edilecek verginin hesabında ise işyerleri için tarifede bulundukları grup ve belediye meclislerince belirlenen dereceye tekabül eden tutarın esas alınması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; idareden iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan iş yerlerine ait bir liste talep edilmiş bu kapsamda, iş yeri açma ve çalışma ruhsatına sahip olmasına rağmen, çevre temizlik vergisi beyanında bulunmayan iş yerlerinin mevcut olduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, belediyenin verdiği iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin tahakkuk işlemlerinin gerçekleştirildiği belirtilmiş olsa da; bahse konu tahakkuk işlemleriyle ilgili bilgi ve belgelere rapor cevabı ve ekleri arasında yer verilmemiştir.
Sonuç olarak, Çevre Temizlik vergisi mükellefiyetine ilişkin denetim, yoklama ve tespitlerin düzenli yapılmaması İdarenin gelir kaybına uğramasına sebebiyet vermekte olup Çevre Temizlik vergisi mükellefi işyerlerinin tespiti ve söz konusu verginin alınması konusunda gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir.