|
ÖZET: Belediye sınırları içinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işletmelerin varlığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi, belediyelerin ruhsat verme yetkisini belirlerken, 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun, ruhsat alma zorunluluğunu net bir şekilde ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, mücavir alan içinde bulunan tüm işyerlerinin belediyelerden ruhsat alması gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan denetimlerde, İpsala Belediyesi’nde ruhsatlı 256 işletme bulunurken, ruhsat almadan faaliyet gösteren 35 işyeri tespit edilmiştir. İlgili yönetmelikler, ruhsat alınmadan açılan işyerlerinin kapatılmasını ve idari para cezası uygulanmasını öngörmektedir. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’na göre, yetkili makamların emrine aykırı hareket eden işletmelere 2024 yılı için belirlenen 2.052,00 TL ceza uygulanacaktır. Bu durum, belediyelerin ruhsat denetimlerini daha etkin bir şekilde gerçekleştirmesi ve ruhsatsız işletmelere karşı gerekli yaptırımları uygulaması gerektiğini göstermektedir. İlgili hukuki düzenlemelere uygun olarak, ruhsat almadan faaliyet gösteren işletmelere yönelik tedbirlerin alınması önem arz etmektedir. |
BULGU: Belediye Sınırları İçindeki Bazı İşletmelerin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyette Bulunmaları
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye mücavir alanı içerisinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmayan iş yerlerinin faaliyette bulundukları görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyelerin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15′ inci maddesinin (c) bendinde; gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek belediyelerin yetki ve sorumluluğunda olduğu belirtilmiştir.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararname’nin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun gereği, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmeler için belediyeler, bu alan dışında kalan işyerleri ve işletmeler için ise il özel idareleri yetkilendirilmiştir. Ayrıca Kanun’un 2’nci maddesinde sayılan ve Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı istisnai yerler dışındaki tüm işyerlerinin ilgili belediyelerden ruhsat almaları şarttır.
Sıhhî ve gayrisıhhî işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesine dair iş ve işlemlerin detayı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’te düzenlenmiştir.
10.08.2005 tarihli 25902 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2005/9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in;
“İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyerlerine bu Yönetmelik’te belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemlerin bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı, “Geçici süreyle faaliyetten men ve idarî para cezası” başlıklı 39’uncu maddesinde ise 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu’nun 8’inci maddesinde belirtilen hususların tespiti halinde geçici süreyle faaliyetten men ve 6’ncı maddesinde belirtilen hususların tespiti halinde ise idari para cezası uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; “Belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılması İşyeri Açma İzni Harcına tabidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Emre aykırı davranış” başlıklı 32’nci maddesinin birinci fıkrasında ise; yetkili makamlar tarafından adlî işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye 2024 yılı için 2.052,00 TL idarî para cezası verileceği belirtilmiştir.
Belediyenin işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilerinin incelenmesi ve Belediye merkezinde faaliyet gösteren işyerleri nezdinde yapılan yerinde kontroller sonucunda, ruhsatlı 256 işletme olduğu, İpsala Belediyesinden işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan toplam 35 işyerinin faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyette bulunan işyerlerine yönelik yukarıda verilen hukuki düzenlemelere uygun olarak gerekli yaptırım ve para cezalarının uygulanması gerekmektedir.