|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde ruhsat olmadan faaliyet gösteren işletmelerin varlığı tespit edilmiştir. Bu durum, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 6. maddesi ile çelişmektedir. İlgili mevzuat, işyeri açma izni harcının tahsil edilmesini ve ruhsat alınmadan işyeri açılmamasını zorunlu kılmaktadır.
Yapılan incelemelerde, 6933 aktif işyerinden 1780’i üzerinde yapılan değerlendirmede, 455 işyerinin belediyenin ruhsat verme yetkisi dışında olduğu, ruhsatlandırılması gereken 1325 işyerinden ise 846’sının ruhsat aldığı, 479’unun ise ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği belirlenmiştir. Ruhsatsız işletmelerin varlığı, belediyenin denetim yetkisini zayıflatmakta ve işyeri açma izin harcının tahsil edilmesini engellemektedir. Bu bağlamda, ruhsatsız işyerlerinin tespit edilmesi için etkin çalışmalar yapılması ve ilgili birimlerin kamu kurumları ve meslek kuruluşlarıyla işbirliği içinde hareket etmesi önem arz etmektedir. Böylece, belediyenin gelir kalemlerinin artırılması ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi sağlanabilir. |
BULGU: Belediye Sınırları İçindeki Bazı İşletmelerin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyette Bulunmaları
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunan işletmelerin mevcut olduğu ve bu işletmelerden alınması gereken işyeri açma izin harcının tahsil edilmediği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri Açma İzni Harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılmasının işyeri açma izni harcına tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılmayacağı ifade edilmiş olup işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin kapatılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca Belediye sınırları içerisinde açılacak işyerlerinin İdare tarafından ruhsatlandırılması ve bu işyerlerinden söz konusu harcın tahsil edilmesi gerekmektedir.
Vergi Dairesi ile yazışma yapılarak İdare sınırları içinde aktif olarak faaliyette bulunan işyerlerinin listesi alınmış olup Ruhsat Denetim Müdürlüğü verileri ile karşılaştırılmıştır. Buna göre 6933 aktif işyerinden örnekleme usulüyle seçilen 1780 adet işyeri üzerinde yapılan incelemede, 455 adet işyerinin belediyenin ruhsat verme yetki ve sorumluluğu dışında olduğu, belediyenin ruhsat verme yetkisi kapsamındaki 1325 adet işyerinden ise 846 adet işyerinin ruhsatlandırıldığı, 479 adet işyerinin de işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteren bu işletmeler, belediyenin etkin bir denetim görevi yürütememesine, işyeri açma izin harcının tahsil edilememesine ve diğer gelir kalemlerinin tespit edilememesine neden olmaktadır.
Bu itibarla, ruhsatsız işyerlerinin tespit edilmesi için gerekli çalışmaların yapılması ve ilgili birimin de kamu kurumları ve meslek kuruluşlarıyla koordineli bir çalışma yürütmesi gerekmektedir.