ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye sınırları içinde bazı işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, belediye sınırları veya mücavir alanlarda işyeri açmanın “İşyeri Açma İzni Harcı”na tabi olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 10.08.2005 tarihli İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 6. maddesi, yetkili idarelerden ruhsat alınmadan işyeri açılmasının yasak olduğunu vurgulamaktadır. Ruhsatsız işletmelerin kapatılacağına dair düzenlemeler de mevcuttur.

Kırşehir Vergi Dairesi kayıtlarına göre, Ahi Evran Mahallesi’nde yapılan incelemelerde, 350 mükelleften 40’ının ruhsatsız faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir. Bu durum, idarenin ruhsat kontrolü ve denetim süreçlerinin yetersiz olduğunu göstermektedir. İlgili yönetmelik ve kanunlar çerçevesinde, ruhsatsız işletmelere idari para cezası uygulanması ve işyeri açma izin harçlarının tahsil edilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, belediyenin yetki alanındaki işletmelerin ruhsat durumlarının düzenli olarak takip edilmesi ve ruhsatsız faaliyet gösteren işletmelere gerekli yaptırımların uygulanması önem arz etmektedir. Bu süreç, kamu güvenliği ve düzeninin sağlanması açısından kritik bir rol oynamaktadır.

BULGU: Belediye Sınırları İçindeki Bazı İşletmelerin, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyette Bulunmaları

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediye sınırları içerisindeki bazı işletmelerin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı olmadan faaliyette bulundukları görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir iş yerinin açılmasının “İşyeri Açma İzni Harcına” tabi olduğu belirtilmiştir.
10.08.2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinde;
“Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır…” denilmektedir.
Ayrıca, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Emre aykırı davranış” başlıklı 32’nci maddesinin birinci fıkrasındaki “Yetkili makamlar tarafından adlî işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir.” hükmüne göre de, güncellenmiş yılı idari para cezasının, ruhsat almadan faaliyette bulunan işletmelere uygulanması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; Kırşehir Vergi Dairesinden alınan kayıtlara göre İdare sınırları içerisindeki Ahi Evran Mahallesinde bulunan 350 adet mükellef İdare personeli tarafından yerinde incelenmiş ve bahsi geçen mükelleflerden 40 tanesinin ruhsatsız şekilde faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından gerekli çalışmaların yapıldığı ifade edilmişse de, herhangi bir kanıtlayıcı bilgi ya da belge sunulmamıştır.
Sonuç olarak, idarenin yetki ve görev alanındaki işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulunup bulunmadığının takibinin sağlanması, ruhsatsız çalıştığı tespit edilen iş yerlerine güncellenmiş yılı idari para cezasının uygulanması ve işyeri açma izni harcının tahsil edilmesi gerekmektedir.