|
ÖZET: Belediye şirket personeli de dâhil olmak üzere, 2024 yılı için ilçe belediyelerinin toplam personel giderlerinin, yasal sınırları aştığı tespit edilmiştir. Sayıştay denetim raporlarına göre, bu giderler, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranı ile hesaplanan tutarın yüzde kırkını geçmektedir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediyelerin yıllık personel giderlerinin belirli oranları aşamayacağını ve beklenmedik artışlar durumunda yeni personel alımının durdurulacağını öngörmektedir.
Yapılan incelemelerde, 2024 yılı için belirlenen personel giderleri üst sınırı 117.299.861,05 TL olarak belirlenmişken, toplam personel giderleri 133.899.042,62 TL’ye ulaşmıştır. Bu durum, personel giderlerinin, bütçe gelirlerinin yeniden değerleme sonucu oluşan tutarının %45,66’sına denk geldiğini göstermektedir. İlgili mevzuat çerçevesinde, personel giderlerinin belirlenen oranları aşmaması gerektiği vurgulanmıştır. Denetim bulguları üzerine, idare tarafından personel giderlerinin yasal sınırlara uygun olarak yönetileceği taahhüt edilmiştir. Bu bağlamda, personel istihdamında dikkatli olunması gerektiği ve mevzuata uyumun sağlanması önem arz etmektedir. |
BULGU: Belediye Şirket Personeli Dâhil Personel Giderlerinin Kanuni Sınırın Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin şirket personeli de dâhil olmak üzere yıllık toplam personel giderlerinin, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle bulunan tutarının yüzde kırkını aşmakta olduğu görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49’uncu maddesinde; belediyenin yıllık toplam personel giderlerinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu aşamayacağı, nüfusu 10.000’in altında olan belediyelerde bu oranın yüzde kırk olarak uygulanacağı, yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılamayacağı hükmüne yer verilmiştir
28.04.2018 tarihli ve 30405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları İle Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esasların “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde; İdarelerin, şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı, bu oranın büyükşehir belediyelerinde yüzde otuz olarak uygulanacağı, yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, aşağıda yer alan tablolarda ayrıntısı görüleceği üzere 2024 yılı için personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınırın 117.299.861,05 TL olduğu, İdarenin Şirket personeli dahil toplam personel giderinin 92.906.950,60 TL olarak gerçekleştiği fakat bu tutarın SGK ödemeleri ile 133.899.042,62 TL’ye ulaştığı, personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme sonucu oluşan toplamının SGK ödemeleri dahil edildiğinde %45,66’sına ulaştığı tespit edilmiştir.
Tablo 13: Belediyenin 2024 Yılı Şirket Personeli Dahil Personel Giderleri
| A= En Son Yıl Gerçekleşen Bütçe Gelirleri Toplamı | B= Yeniden Değerleme Oranı (%) |
Yeniden Değerleme Sonucu Oluşan Gelir C=A+(A*B/100) |
Personel Giderlerine İlişkin Üst Sınır Hesabı D=C*0,4 | E= Cari Yıl Bütçe Personel Giderleri Toplamı (01-Personel Harcama Kalemi) (SGK ödemeleri dahil) |
F=Personel Gider Oranı (E/C*100) (%) |
|
| Şirket + Belediye | 185.062.257,11 | 58,46 | 293.249.652,62 | 117.299.861,05 | 133.899.042,62 | 45,66 |
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve personel giderlerinin mevzuatta belirlenen oranı geçmemesi hususuna riayet edileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin SGK ödemeleri dahil personel giderleri toplamının gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme sonucu oluşan tutarın %45,66’sına ulaştığı dikkate alındığında personel istihdamı konusunda gerekli özenin gösterilmesi önem arz etmektedir.