| ÖZET: Belediye şirket personeli dâhil personel giderlerinin kanuni sınırın üzerinde olUnduğu tespit edilmiştir. İdarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298’inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın %40’ını aşması yasaktır. Yapılan incelemelerde, bu sınırın aşıldığı görülmüş ve 2020 ve 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporlarında da konu edilmesine rağmen söz konusu uygulamanın devam ettiği anlaşılmıştır. Belediyenin şirket personeli dâhil toplam personel giderleri, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl artırılması sonucu bulunacak miktarın %40’ını aştığı görülmüş ve bu husus kanuni sınırın aşılmasından kaynaklanmıştır. |
BULGU: Belediye Şirket Personeli Dâhil Personel Giderlerinin Kanuni Sınırların Üzerinde Olması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye Şirket personeli dâhil personel giderlerinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranıyla çarpımı sonucu ortaya çıkan tutarın %40’ını geçtiği tespit edilmiştir.
İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesinde personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınır belirlenmiştir. Anılan hüküm gereğince; İdarelerin, şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderleri, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önce yıla ilişkin olarak 04.01.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298’inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamaz.
Yapılan incelemelerde, ayrıntısı aşağıdaki tabloda görüleceği üzere belediye şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderleri, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298’inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın %40’ını aştığı tespit edilmiştir. Bu husus 2020 ve 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporlarında da konu edilmesine rağmen söz konusu uygulamanın devam ettiği görülmüştür.
Sonuç olarak, anılan mevzuat hükümleri gereğince personel giderlerinin mevzuatta belirlenen düzeye getirilmesi sağlanmalıdır.
Tablo 10: Belediyenin Şirket Personeli Dahil Toplam Personel Gideri
| 2023 Yılı | 2023 Yılı | 2023 Yılı | 2023 Yılı | 2023 Yılı | 2023 Yılı |
| Yeniden Değerleme Oranı = % 122,93 | Yeniden Değerleme Oranı = % 122,93 | Yeniden Değerleme Oranı = % 122,93 | Yeniden Değerleme Oranı = % 122,93 | Yeniden Değerleme Oranı = % 122,93 | Yeniden Değerleme Oranı = % 122,93 |
| Önceki Yıl 800 Alacak Toplamı (TL) | Önceki Yıl 810 Borç Toplamı | En Son Kesinleşmiş Bütçe Geliri (TL) | Yeniden Değerleme Sonucu Olan Toplam Tutar (TL) (A) | Personel Gider Limiti (TL) | Toplam Personel Giderleri Tutarı (TL) |
| 699.327.391,86 | 2.731.288,56 | 696.596.103,30 | 1.552.921.693,09 | 621.168.677,23 | 978.365.306,49 |
Kamu İdaresi cevabında, 2023 yılı içinde temmuz ayındaki memur personele yapılan seyyanen zam, asgari ücret zammı, enflasyon oranındaki artış gibi öngörülemeyen orandaki artışlardan kaynaklı olarak kanuni sınırın geçildiği belirtilmiştir. Kurum cevabındaki husus anlaşılır olmakla birlikte, Belediye tarafından yapılacak personel alımlarının, yapılacak zamlar da dikkate alınarak kanuni sınırın aşılmasına sebep olmayacak şekilde yapılması gerekmektedir.