|
ÖZET: Belediye şirketlerinin olağan genel kurul toplantılarında, Türk Ticaret Kanunu’na göre devredilemez yetkilerin kullanılması gerektiği belirlenmiştir. 6102 sayılı kanunun 408. maddesi, genel kurulun yönetim kurulu üyelerinin seçimi, mali haklarının belirlenmesi ve finansal tabloların onaylanması gibi konularda karar alma yetkisini saklı tutmaktadır. Ayrıca, limited şirketler için de benzer devredilemez yetkiler tanımlanmıştır. Bu bağlamda, belediyelere ait şirketlerin genel kurullarında, bu yetkilerin ihlal edildiği ve gerekli kararların alınmadığı tespit edilmiştir.
Uygulamada, belediye meclisinin olağan genel kurul toplantılarına katılacak bir temsilci ataması yeterli görülmüş, ancak bu temsilcinin devredilemez yetkilerle ilgili nasıl bir karar alacağı konusunda net bir irade ortaya konmamıştır. Bu durum, genel kurulun asli yetkilerinin ihlaline yol açmaktadır. Kamu İdaresi, bu eksikliklerin 2025 yılı itibarıyla giderileceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, belediye şirketlerinin genel kurul toplantılarında, kanunen belirlenen devredilemez yetkilere ilişkin kararların yazılı olarak belirlenmesi ve bu konuların titizlikle ele alınması gerekmektedir. Bu, hem hukuki gerekliliklerin yerine getirilmesi hem de şirketlerin sağlıklı bir şekilde yönetilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Belediye Şirketi Genel Kurullarının Devredilemez Yetkilerine İlişkin Konularda Karar Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Hisselerinin tamamı ve çoğunluğu Belediye’ye ait şirketlere ilişkin olağan genel kurul toplantılarında kanunen Genel Kurul uhdesine bırakılmış konuların Genel Kurul tarafından karara bağlanmadığı görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun anonim şirketlerin genel kurul görev ve yetkilerini düzenleyen 408’inci maddesinin 2’inci ve 3’üncü fıkralarında:
(2) Çeşitli hükümlerde öngörülmüş bulunan devredilemez görevler ve yetkiler saklı kalmak üzere, genel kurula ait aşağıdaki görevler ve yetkiler devredilemez:
Yönetim kurulu üyelerinin seçimi, süreleri, ücretleri ile huzur hakkı, ikramiye ve prim gibi haklarının belirlenmesi, ibraları hakkında karar verilmesi ve görevden alınmaları.
(Değişik: 26/6/2012-6335/22 md.) Kanunda öngörülen istisnalar dışında denetçinin seçimi ile görevden alınması. d) Finansal tablolara, yönetim kurulunun yıllık raporuna, yıllık kâr üzerinde tasarrufa, kâr payları ile kazanç paylarının belirlenmesine, yedek akçenin sermayeye veya dağıtılacak kâra katılması dâhil, kullanılmasına dair kararların alınması.
(3) Tek pay sahipli anonim şirketlerde bu pay sahibi genel kurulun tüm yetkilerine sahiptir. Tek pay sahibinin genel kurul sıfatıyla alacağı kararların geçerlilik kazanabilmeleri için yazılı olmaları şarttır.” denilmektedir.
Anılan Kanun’un limited şirketlerin genel kurul görev ve yetkilerini düzenleyen 616’ıncı maddesinde ise:
“(1) Genel kurulun devredilemez yetkileri şunlardır:
Şirket sözleşmesinin değiştirilmesi.
Müdürlerin atanmaları ve görevden alınmaları.
Topluluk denetçisi ile denetçilerin atanmaları ve görevden alınmaları.
Topluluk yılsonu finansal tabloları ile yıllık faaliyet raporunun onaylanması.
Yılsonu finansal tablolarının ve yıllık faaliyet raporunun onaylanması, kâr payı hakkında karar verilmesi, kazanç paylarının belirlenmesi.
Müdürlerin ücretlerinin belirlenmesi ve ibraları.
Esas sermaye paylarının devirlerinin onaylanması.
Bir ortağın şirketten çıkarılması için mahkemeden istemde bulunulması.
ı) Müdürün, şirketin kendi paylarını iktisabı konusunda yetkilendirilmesi veya böyle bir iktisabın onaylanması.
Şirketin feshi.
Genel kurulun kanun veya şirket sözleşmesi ile yetkilendirildiği ya da müdürlerin genel kurula sunduğu konularda karar verilmesi.
(3) Tek ortaklı limited şirketlerde, bu ortak genel kurulun tüm yetkilerine sahiptir. Tek ortağın genel kurul sıfatıyla alacağı kararların geçerlilik kazanabilmeleri için yazılı olmaları şarttır.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen hükümlere göre belediye sahipliğindeki şirketlerin olağan genel kurul toplantılarında şirket yönetim üyelerinin, görev sürelerinin, mali haklarının belirlenmesi, faaliyet sonuçları ve mali tablolarının kabulü ve ilgililerinin ibraları hakkında karar verilmesi genel kurulun devredemeyeceği asli yetkileri olarak sayılmaktadır.
Uygulamada ise belediye meclisinin şirket olağan genel kurul toplantıları için belediye Meclisi tarafından Genel Kurulu temsil etmek üzere gerçek kişi görevlendirilmesi yönünde karar alınmakla iktifa edildiği, ancak görevlendirilen gerçek kişinin genel kurulu temsilen katılacağı toplantıda genel kurul uhdesinde bulunan kanunen devredilemeyen temel karar alma konularında ne şekilde karar ve görüş bildireceği hususunda irade belirtilmediği anlaşılmaıştır.
Kamu İdaresi, bulgu konusu husus doğrultusunda 2025 yılı itibariyle gerekli kararların alındığını belirtmiştir.
Belediye sahipliğinde bulunan şirketlerin olağan genel kurul toplantılarında kanunen görüşülerek karara bağlanması gereken ve münhasıran genel kurul yetkisinde bulunan konularda genel kurul yetkisini haiz belediye organlarının alınması gereken kararları yazılı olarak belirlemesi gerekmektedir.