|
ÖZET: Belediye şirketi işçilerinin muayene ve kabul komisyonlarında görev almasıyla ilgili 2024 yılı Sayıştay denetim raporunda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde yapılan işlerde komisyonların yeterli uzmanlığa sahip personelden oluşturulmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, muayene ve kabul işlemlerinin en az üç kişilik komisyonlar tarafından yapılmasını ve bu komisyonların işin teknik niteliklerine uygun uzmanlardan oluşmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, incelemelerde belediye şirketi personelinin bu komisyonlarda yer aldığı görülmüştür.
Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği, komisyonların oluşturulmasında görevli kişilerin işin uzmanı olmasını şart koşmaktadır. Yeterli uzman personel bulunmadığı durumlarda, diğer kamu kurumlarından teknik eleman görevlendirilmesi mümkündür. Ancak, denetim sürecinde görevli olan kontrol teşkilatı üyeleri, muayene ve kabul komisyonlarında yer alamazlar. Bu düzenlemelere rağmen, ilgili idarenin uzman olmayan personeli komisyonlarda görevlendirmesi, mevzuata aykırıdır. Sonuç olarak, kamu idaresinin, muayene ve kabul komisyonlarının oluşturulmasında işin teknik gerekliliklerine uygun personel seçimine dikkat etmesi gerektiği vurgulanmıştır. İdare, gelecekteki alımlarda bu hususa özen göstereceğini belirtmiştir. Bu durum, kamu ihale süreçlerinin etkinliğini artırmak ve hukuka uygunluğu sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Belediye Şirketi İşçilerinin Muayene ve Kabul Komisyonlarında Görevlendirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan işlerde, Muayene ve Kabul Komisyonlarının işin teknik niteliklerine uygun personelden oluşturulmadığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Denetim, muayene ve kabul işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinin birinci fıkrasında; teslim edilen mal, hizmet, yapım veya yapılan işin muayene ve kabul işlemlerinin idarelerce kurulacak en az üç kişilik muayene ve kabul komisyonları tarafından yapılacağı belirtilerek mal veya yapılan iş yüklenici tarafından idareye teslim edilmedikçe, bunlara ilişkin muayene ve kabul işlemlerinin yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun’un “Görevlilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 28’inci maddesinde ise muayene ve kabul komisyonlarının başkan ve üyeleri ile ihtiyacın karşılanma sürecindeki her aşamada görev alan diğer ilgililerin, görevlerini kanunî gereklere uygun veya tarafsızlıkla yapmadıklarının, taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde veya kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde, haklarında ilgili mevzuatları gereğince disiplin cezası uygulanacağı ifade edilmiştir.
Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği’nin “Muayene ve kabul komisyonlarının kuruluşu” başlıklı 5’inci maddesinde;
“Muayene ve kabul komisyonları, yetkili makam tarafından, biri başkan olmak üzere en az üç (3) kişiden oluşturulur. İşin önemi ve özelliği dikkate alınarak komisyonun üye sayısı, toplam sayı tek olmak üzere yeteri kadar arttırılabilir.
Bu komisyonlarda görevlendirilecek olanların tamamının işin uzmanı olması zorunludur. Ancak, ilgili idarede yeterli sayıda veya işin özelliğine uygun nitelikte uzman personel bulunmaması durumunda, 4734 sayılı Kanuna tabi idarelerden uzman personel görevlendirilebilir.
İşin denetiminde bulunan kontrol teşkilatı üyeleri, muayene ve kabul komisyonlarında üye olarak görev alamaz. Ancak, kontrol teşkilatı üyelerinin muayene ve kabul komisyonu ile birlikte işyerinde, işyeri öngörülmeyen işlerde ise sözleşmesinde işin kabulü için belirlenen yerde hazır bulunması zorunludur” denilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Muayene ve kabul komisyonlarının görevleri” başlıklı 6’ncı maddesinde ise;
“Muayene ve kabul komisyonu, 8 inci maddede belirtilen hükümlere göre kurulduğu tarihten itibaren, on (10) günü geçmemek üzere idarece belirlenen süre içinde işyerine, işyeri öngörülmeyen işlerde ise sözleşmesinde işin kabulü için belirlenen yere giderek yüklenici tarafından gerçekleştirilen işleri Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 44 – 49 uncu maddelerine göre inceler, muayene eder ve işin niteliğinin ihtiyaç göstermesi halinde gerekli gördüğü kısımların incelemesini ve gerekli görürse işletme ve çalışma deneylerini yapar. Kabule engel bir durum bulunmadığı takdirde, işin kabulünü yapar” düzenlemesi yer almaktadır.
Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliği’nin “Muayene ve kabul komisyonlarının kuruluşu” başlıklı 3’üncü maddesinde;
“1) Geçici veya kesin kabul komisyonları, yetkili makam tarafından, biri başkan olmak üzere en az üç kişiden oluşturulur. İşin önemi ve özelliği dikkate alınarak komisyonun üye sayısı, toplam sayı tek olmak üzere yeteri kadar arttırılabilir.
(2) Bu komisyonlarda görevlendirilecek olanların tamamının teknik eleman olması zorunludur. Ancak, ilgili idarede yeterli sayıda veya işin özelliğine uygun nitelikte teknik eleman bulunmaması durumunda, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarından teknik eleman görevlendirilebilir.
(3) İşin denetiminde bulunan yapı denetim görevlisi muayene ve kabul komisyonlarında görev alamaz. Ancak, bu görevlilerin kabul çalışmaları sırasında işyerinde hazır bulunması zorunludur.”
hükümleri yer almaktadır.
Benzer şekilde düzenlemelere Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik’de de yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, muayene ve kabul komisyonunda görevlendirilecek personelin ilgili idare personeli olması gerekmekte olup ihaleyi yapan idarede yeterli sayı veya nitelikte personel bulunmaması halinde, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarından uzman veya teknik eleman görevlendirilebilecektir. Muayene ve kabul komisyonları yapılan alımın ihale mevzuatı, sözleşme ve şartnamelerde yer verilen hükümler doğrultusunda gerçekleşip gerçekleşmediğini bu düzenlemelerde yer verilen hükümler çerçevesinde incelemek ve kontrol etmekle sorumludur.
Yapılan incelemede, İdare tarafından Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan işlerde, işin uzmanı olmayan, Belediye Şirketi personelinin muayene ve kabul komisyonlarında görevlendirildiği görülmüştür. Oysa, anılan Yönetmelik hükümlerinin gereği, Muayene ve Kabul Komisyonlarının işle ilgili yeterli bilgisi bulunan, teknik personel olma özelliğine haiz kişilerden oluşturulması esastır. İdarede işin uzmanı personel bulunmaması durumunda ise 4734 sayılı Kanun kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarından uzman veya teknik eleman görevlendirilebilecektir.
Kamu İdaresinin cevabında, bulguda tavsiye edilen hususlar doğrultusunda işlem yapılarak, Muayene ve Kabul Komisyonlarının işin teknik niteliklerine uygun personelden oluşturulmasına bundan sonraki alımlarda daima özen gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, yeterli sayı veya nitelikte personeli mevcut olan İdarenin, Belediye Şirketi personelini muayene ve kabul komisyonunda görevlendirmemesi gerekmektedir.