|
ÖZET: Belediye şirketi bünyesinde çalışan 41 işçinin İtfaiye Müdürlüğü’nde saha personeli olarak görevlendirildiği tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 52. maddesi, itfaiye teşkilatlarının çerçevesini belirlerken, 21.10.2006 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye İtfaiye Yönetmeliği, bu teşkilatın kuruluş, görev ve sorumluluklarını, personelin niteliklerini ve eğitim süreçlerini düzenlemektedir. Yönetmelik, itfaiye personeli kadrolarını tanımlarken, diğer personelin rızalarının alınması ve temel eğitim verilmesi şartıyla görevlendirilebileceğini belirtmektedir.
Anayasa’nın 128. maddesi, kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerinin kamu görevlileri tarafından yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. İtfaiye hizmetleri de bu kapsamda değerlendirilmektedir. 11.09.2019 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeler, itfaiye hizmetlerinin kamu görevlileri tarafından yürütülmesinin zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır. Yapılan incelemelerde, İtfaiye Müdürlüğü’nde görevli 41 işçinin durumu, bu hizmetlerin yalnızca kamu görevlileri aracılığıyla ifa edilmesi gerektiğini göstermektedir. Kamu İdaresi, İtfaiye Eri alımı için gerekli izin sürecinin başlatıldığını ve mevcut personelin rızaları alınarak eğitimli bir şekilde yardımcı hizmetlerde görevlendirileceğini belirtmiştir. Ancak, itfaiye hizmetlerinin Anayasa gereği yalnızca kamu görevlileri tarafından yürütülmesi gerektiği göz önünde bulundurulduğunda, bu uygulamanın geçici bir çözüm olarak değerlendirilmesi önemlidir. |
BULGU: Belediye Şirketi Kadrosunda Bulunan İşçilerin İtfaiye Personeli Olarak Görevlendirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi şirketi bünyesinde istihdam edilen işçilerinden kırk birinin, İtfaiye Müdürlüğünde saha personeli olarak görevlendirildiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “İtfaiye” başlıklı 52’nci maddesinde, İtfaiye teşkilatlarının genel çerçevesi çizilmiştir. Bu maddeye dayanılarak hazıralanan ve 21.10.2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye İtfaiye Yönetmeliği; belediye itfaiye teşkilâtının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, itfaiye personelinin niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetlerini, kullanacakları araç, teçhizat ve malzeme ile denetim usul ve esaslarını düzenlemiştir.
Söz konusu Yönetmelik’in 8’inci maddesinde, belediye itfaiye personeli olarak belediye itfaiye teşkilatındaki itfaiye daire başkanı, itfaiye müdürü, itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve itfaiye eri kadroları ile diğer kadrolar sayılmıştır. Yönetmelik’in 14’üncü maddesinde ise diğer personel olarak rızaları alınmak ve temel itfaiye eğitimi verilmek şartlarıyla personel görevlendirilebileceği ve hizmetlerin yürütülmesine yardımcı olmak üzere itfaiye personeli dışında personel çalıştırılabileceği belirtilmiştir.
Anayasa’nın 128’inci maddesinde, devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görüleceği belirtilmiştir. İdare görev ve sorumlulukları arasında sayılan itfaiye hizmetlerinin de bu nitelikte olduğu açıktır.
Bu kapsamda, 11.09.2019 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2019/27 Esas, 2019/56 Karar sayılı ve 26.06.2019 tarihli Anayasa Mahkemesi Kararı’nda, genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken asli ve sürekli bir görev niteliği taşıyan itfaiye hizmetinin Anayasa’nın 128’inci maddesi uyarınca kamu görevlileri eliyle yürütülmesi zorunlu olup devletin söz konusu görevi ifa ederken anılan kamu hizmetini kamu görevlisi olmayan kişilere gördürmesine yol açacak düzenleme yapılabilmesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, 41 şirket işçisinin itfaiye teşkilatı bünyesinde saha elemanı olarak görev yaptığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, İtfaiye Eri alımı için izin sürecinin başlatıldığı ve mevcut şirket personelinin rızaları alınarak eğitimli şekilde yardımcı hizmetlerde görevlendirildiği, ihtiyaç fazlası personelin ise diğer müdürlüklere aktarılacağı belirtilmiştir. Ancak, itfaiye hizmetlerinin Anayasa uyarınca yalnızca kamu görevlileri eliyle yürütülmesi gerektiğinden, bu uygulamanın geçici nitelikte tutulması önem arz etmektedir.
Asli ve sürekli nitelikteki itfaiye hizmetlerinin memurlar veya kamu görevlileri eliyle yürütülmesi gerekmektedir.