ÖZET: Belediye şirketi personelinin zabıta memurluğu görevini yürüttüğü, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında tespit edilmiştir. 11 Nisan 2007 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği, zabıta personelinin tanımını ve görevlerini net bir şekilde belirlemektedir. Yönetmelik, zabıta teşkilatının kamu düzenini koruma amacıyla oluşturulduğunu ve zabıta personelinin belirli unvanlar altında görev yaptığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, zabıta kıyafetlerinin yalnızca yetkili personel tarafından kullanılabileceği ve belediye memurlarının yalnızca büro hizmetlerinde geçici olarak görevlendirilebileceği belirtilmiştir.

Yapılan incelemelerde, Kamu İdaresi tarafından doğrudan hizmet alım sözleşmesi kapsamında istihdam edilen 22 personelin, zabıta memuru olarak fiilen görev yaptığı ve resmi zabıta kıyafetleri giydiği belirlenmiştir. Bu durum, zabıta memurluğu için gerekli olan yasal çerçeveye aykırıdır. Belediye Zabıta Yönetmeliği, zabıta memurlarının görev ve yetkilerini, haklarını ve sorumluluklarını özel olarak düzenlemektedir. Bu bağlamda, zabıta memuru olmayan kişilerin bu görevleri üstlenmesi uygun değildir.

Kamu İdaresi, denetim raporundaki bulgulara ilişkin önerilere gereken önemi vereceğini ifade etmiştir. Bu durum, zabıta personelinin yalnızca yönetmelik kapsamında yer alan kadrolardan oluşması gerektiğini ve zabıta memurluğu görevlerinin yetkili personel tarafından yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

BULGU: Belediye Şirketi Personeline Zabıta Memurluğu Yaptırılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından doğrudan hizmet alımı sözleşmesi kapsamında istihdam edilen işçi personele fiili olarak belediye zabıta memurluğu görevi yaptırıldığı görülmüştür.

11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (b) fıkrasında, Belediye zabıtasının; Beldenin düzenini muhafaza eden, belde halkının esenlik, sağlık ve huzurunu koruyan, yetkili organların bu amaçla alacakları kararları uygulayan özel zabıta kuvvetini, (c) fıkrasında, Belediye zabıta personelinin ise Belediye zabıta teşkilatındaki daire başkanı, müdür, şube müdürü, amir, komiser ve memurlarını, (f) fıkrasında da Zabıta teşkilatının Belediye bünyesinde zabıta görev ve hizmetlerini yürütmek üzere 22.02.2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde oluşturulan birimi ifade ettiği belirtilmiştir.

Yönetmelik’in “Kadro ve unvanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde; Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğe göre belirlenmiş; zabıta daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşacağı ifade edilmiştir.

Yönetmelik’in “Belediye zabıta kıyafetini kullanma yasağı” başlıklı 35’inci maddesinde, zabıta personeli için bu Yönetmelik’te şekli gösterilen resmi kıyafet ile işaretlerin başka bir özel veya kamu kuruluşu mensubu tarafından kullanılamayacağı; “Geçici görevlendirme” başlıklı 41’inci maddesinde de zorunlu hallerde, belediye memurlarından ihtiyacı karşılayacak sayıda personelin zabıta biriminin sadece büro hizmetlerinde geçici olarak görevlendirilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, Belediye zabıta memurları özel bir amaç doğrultusunda güvenlik görevini yürüten kamu düzeni görevlisidirler. Belediye zabıta teşkilatı görev ve yetkileri bakımından özellik arz ettiğinden, Belediye Zabıta Yönetmeliği’nde zabıta teşkilatı ve zabıta memurlarının görev ve yetkileri, hak ve yükümlülükleri, sorumlulukları ve atanmaları gibi konular özel olarak düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, Kamu İdaresi tarafından doğrudan hizmet alım sözleşmesi kapsamında istihdam edilen 22 personelin zabıta teşkilatında fiilen zabıta memuru olarak görevlendirildiği, görevlendirilen şirket personelinin resmi zabıta kıyafetleriyle görev yaptığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında bulgudaki önerilere gereken hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından zabıta personeli olarak görevlendirilen personelin Belediye Zabıta Yönetmeliği kapsamında bulunan kadrolarda istihdam edilen personelden oluşması, zabıta memuru olmayan kişilere fiilen zabıta memurluğu yaptırılmaması gerekmektedir.