Belediye şirketi tarafından uygulanan cezaların tahakkuk ettiğinde değil tahsil edildiğinde gelir kaydedilmesi (Sayıştay)

Şirket, gişe kiralayan otobüs firmaları ile yaptığı kira sözleşmelerinde peron dışında ya da AŞTi dışında yolcu indirip bindiren ya da zamanında peronu boşaltarak çıkış yapmayan otobüslere peron ücretinin üç katı ceza uygulanması öngörmüştür.

Yapılan incelemelerde, kesilen cezaların tahakkuk ettiği zamanda sadece nazım hesapta takip edildiği, tahakkuk esasına göre cezanın kesildiği zaman gelir kaydedilmediği, dolayısıyla henüz tahsil edilmeyen alacağın bilançonun ilgili alacak hesabında da görünmediği anlaşılmıştır.

2014 yılında 279.855,93 TL ceza kesildiği, bu tutardan tahsil edilen 146.156,53 TL’nin gelir kaydedildiği, kalan tutarın gelir kaydedilmediği, önceki yıllardan tahsil edilmemiş tutar ve KDV dahil toplam 113.304,60 TL ceza alacağı bulunmasına rağmen alacak hesaplarında kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında; “Cezalar kesinleşip tahsil aşamasında tahakkuk kaydı yapılarak, bu tahakkuk üzerinden %18 KDV hesaplanarak vergi dairesine beyan edilmektedir. Cezaların zaman zaman affı nedeniyle kesinlik vasfı ortadan kaldırıldığından vergi dairesine bu aşamada KDV beyanında bulunulmamaktadır. Tahsil aşamasına geçmemiş para cezalarını kesinleşmeyen bu süreçte bildirilmiş olması halinde şirketimizin tahsil etmediği KDV‟den dolayı Vergi Dairesine karşı borçlu duruma düşecektir. KDV mükellefinin ceza konusunda şirketimizin olmadığı nazara alındığında bu uygulamanın doğru ve gerçekçi olduğu açıktır. KDV vergi mükellefiyetimiz para cezalarının tahsilatından sonra doğmaktadır. Şirketimizin henüz tahsil etmediği ve gerçekleşmemiş KDV tahsilatından dolayı sürekli artan bir borç yükü altına girmesi de düşünülemez. Firmalara kesilen cezalara ilişkin işlemler ve alacak tutarlarının takibi nazım hesaplarda yapılmaktadır.

Ancak denetmen raporunda belirtilen ve önerilen görüşünüz doğrultusunda 2015 yılından itibaren tahakkuk kayıtlarının yapılması hususu KDV kanunu da gözetilerek işlemler tesis edilecektir.” denilmektedir.

Sonuç olarak idare, cezaların yönetim kurulu tarafından affedilebildiğinden gelirin kesinleşmediğini, bu yüzden de gelir kaydedilmediğini belirtmiştir. Cezaların affedilmesi, kesinleşmediği anlamına gelmediği gibi, kesinleşsin kesinleşmesin kurumun geliri ya da alacağı tahakkuk ettiği anda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Anılan cezalar, teslim ya da hizmet sayılmadığından 3065 sayılı KDV kanunu kapsamına girmemektedir. Bu kapsamda değerlendirilse bile cezanın kesildiği tarihten itibaren 7 gün içerisinde faturasının kesilmesi 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre zorunludur. Cezayı ortadan kaldıran bir durum oluşursa aynı kanuna göre işlem yapılmalıdır. idare 2015 yılından itibaren tahakkuk kayıtlarının yapılacağını belirtmiştir. 2015 yılında uygulamanın işlerliği izlenecektir.