ÖZET: Belediye şirketinden personel istihdamı sürecinde, yaklaşık maliyetin belirlenmediği ve sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir. 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile mahalli idare şirketlerinde çalışanların işçi statüsüne geçirilmesi ve belediyelerin doğrudan hizmet alımı yapabilmesi sağlanmıştır. Bu çerçevede, 28.04.2018 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen usul ve esaslar, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin yürütülmesine dair düzenlemeleri içermektedir.

Söz konusu usul ve esasların 6. maddesi, mahalli idarelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini doğrudan hizmet alımı yoluyla gerçekleştirebileceğini belirtmektedir. Ancak, bu hizmetlerin bedelinin belirlenmesinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne uygun hareket edilmesi zorunludur. İncelemeler sonucunda, İdare ile şirket arasında personel çalıştırılmasına yönelik bir sözleşme yapılmadığı ve yaklaşık maliyetin hazırlanmadığı anlaşılmıştır.

Denetim bulguları üzerine, İdare, bu konudaki eksikliklerin giderileceğini ve gerekli işlemlerin yapılacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, İdare şirketlerine yapılacak ödemelerin temelinin, İdare ile şirket arasında imzalanacak sözleşmelere dayanacağı vurgulanmaktadır. Bu nedenle, süreçlerin doğru bir şekilde yürütülmesi için yaklaşık maliyet cetvelinin hazırlanması ve sözleşme imzalanması gereklidir.

BULGU: Belediye Şirketinden Personel İstihdam Edilmesinde Yaklaşık Maliyetin Hazırlanmaması ve Sözleşme İmzalanmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İdare şirketinden doğrudan hizmet alımı suretiyle istihdam edilen personele ilişkin yaklaşık maliyetin hazırlanmadığı ve şirket ile İdare arasında sözleşme imzalanmadığı görülmüştür.

696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından çalıştırılan kişilerin, mahalli idare şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmesinin ve Belediyelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini, doğrudan hizmet alımı suretiyle Belediye şirketlerine gördürebilmesinin yolu açılmıştır. Bu kapsamda, 28.04.2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2018/11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar” yürürlüğe konulmuştur.

Mezkûr Usul ve Esaslar’ın “Hizmetlerin gördürülmesi” başlıklı 6’ncı maddesinde;

“1) İl özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak, birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait şirketlere gördürebilir.

(3) Bu kapsamda yapılacak personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin bedelinin tespitinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin hükümlerine uyulması zorunludur. Bu Usul ve Esaslarda düzenlenmeyen hususlarda Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

Bu kapsamdaki hizmet alımlarında taraflar arasında sözleşme imzalanması zorunludur.” denilerek, İdarenin kendine ait şirketinden temin edeceği personel çalıştırılmasına dayalı hizmetler için yaklaşık maliyet hazırlanması ve sözleşme imzalanması zorunlu tutulmuştur.

Yapılan incelemede, İdare ile İdare şirketi arasındaki personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı için yaklaşık maliyet hazırlanmadığı ve sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Belediye şirketinden doğrudan hizmet alımı suretiyle istihdam edilen personele ilişkin yaklaşık maliyetin hazırlanması ve sözleşme imzalanması hususlarında gerekli işlemlerin tesis edileceği belirtilmiştir.

Sonuç olarak, İdare şirketlerine yapılacak hakediş ödemelerinin temel dayanağı, İdare ile şirket arasında imzalanan sözleşmelerdir. Buna göre, Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği süreçlerine uyulması, bu kapsamda yaklaşık maliyet cetveli hazırlanması ve hesaplanan bedel üzerinden sözleşme imzalanması gerektiği değerlendirilmektedir.